รายละเอียดหนังสือ
เจ้าชีวิต พงศาวดาร 9 รัชกาลแห่งราชวงศ์จักรี เป็นพระนิพนธ์ของพระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ที่ทรงเขียนขึ้นเป็นภาษาอังกฤษก่อน แล้วจึงทรงแปลเป็นภาษาไทยด้วยพระองค์เอง เนื้อหาวางเรื่องแบบพงศาวดารไล่เรียงตั้งแต่ยุคก่อนประวัติศาสตร์ ผ่านสมัยสุโขทัย อยุธยา และธนบุรี ก่อนเข้าสู่สมัยรัตนโกสินทร์ ครอบคลุมทั้งด้านการเมือง การปกครอง การต่างประเทศ เศรษฐกิจ สังคม และศิลปวัฒนธรรมของแต่ละยุคสมัย
แกนสำคัญของเล่มนี้คือการร้อยเรียงเรื่องราวผ่านกษัตริย์แต่ละพระองค์ เพื่อชี้ให้เห็นว่าพระราชวงศ์จักรีมีตำแหน่งแห่งที่สืบเนื่องมาตั้งแต่สมัยอยุธยา และกลายเป็น "เจ้าชีวิต" อย่างแท้จริงหลังสิ้นรัชสมัยพระเจ้าตากสิน ผู้เขียนยังตั้งคำถามกับระบบการสืบราชบัลลังก์แบบวังหลวง–วังหน้า โดยอธิบายว่าตำแหน่งวังหน้าไม่ใช่ตำแหน่งตายตัวของการสืบราชสมบัติ อีกทั้งยังไม่มีกฎมณเฑียรบาลว่าด้วยการสืบสันตติวงศ์ในขณะนั้น
งานชิ้นนี้ยังอภิปรายถึงระบบ "ฝ่ายใน" และการมีภรรยาหลายคน โดยผู้เขียนอธิบายเหตุผลว่ามุ่งรักษาสายพระโลหิตไม่ให้ปนกับสามัญชน พร้อมชี้แจงข้อมูลที่เห็นว่าคลาดเคลื่อน เช่น จำนวนมเหสีและโอรสธิดาของรัชกาลที่ 5 ที่โรเบิร์ต ริปลีย์นำเสนอ ภายในเล่มยังมีข้อมูลจำนวนโอรสและธิดาแยกรายรัชสมัย ตั้งแต่รัชกาลที่ 1 ถึงรัชกาลที่ 7 พร้อมที่มาของมารดาแต่ละพระองค์ รวมถึงกรณีการสมรสกับน้องสาวต่างมารดาและโศกนาฏกรรม "พระนางเรือล่ม"
จุดประสงค์หนึ่งที่ชัดเจนของงานเขียนคือการตอบโต้ภาพลักษณ์สยามและรัชกาลที่ 4 ที่เผยแพร่ผ่านงานของแอนนา เลียวโนเวนส์ นวนิยายของมาร์กาเร็ต แลนดอน และภาพยนตร์ The King and I โดยผู้เขียนเน้นย้ำประวัติรัชกาลที่ 4 เพื่อโต้แย้งการเล่าที่คลาดเคลื่อน
ฉบับพิมพ์ครั้งที่ 10 นี้ปรับปรุงรูปเล่มใหม่ เพิ่มภาพประกอบหายาก ปรับเชิงอรรถ และมีสารบาญค้นชื่อท้ายเล่ม โดยได้รับพระบรมราชานุญาตถ่ายภาพพระมหาพิชัยมงกุฎและพระแสงขรรค์ชัยศรีมาเป็นปก
ถ้าคุณสนใจประวัติศาสตร์ราชวงศ์จักรีในมุมที่เจ้าของเรื่องเล่าด้วยพระองค์เอง ลองเปิดอ่านดูนะคะ แล้วจะได้เห็นว่าการโต้แย้งทางประวัติศาสตร์กับเรื่องราวในราชสำนักนั้นเชื่อมโยงกับความเข้าใจเรื่อง "เจ้าชีวิต" อย่างไร
