รายละเอียดหนังสือ
คัมภีร์พระมาลัย การปริวรรตคัมภีร์อักษรขอม (บาลี-ไทย) เล่มนี้พาเรากลับไปรู้จักคัมภีร์สำคัญเรื่องหนึ่งของพุทธศาสนาในดินแดนไทยอย่างใกล้ชิด เนื้อหาว่าด้วยพระมาลัย พระเถระที่ตามตำนานเชื่อกันว่าเป็นพระอรหันต์องค์สุดท้าย ผู้มีฤทธิ์เดินทางไปโปรดสัตว์ในนรกภูมิและขึ้นสู่สวรรค์เพื่อเข้าเฝ้าพระศรีอาริยเมตไตรย เรื่องราวลักษณะนี้จัดเป็นคัมภีร์ "นอกนิบาต" คือไม่ได้อยู่ในพระไตรปิฎก จึงเดินเรื่องด้วยวิธีสอนแบบบุคลาธิษฐาน เล่าถึงบุคคลและเหตุการณ์ต่าง ๆ แล้วสอดแทรกคำสอนเข้าไปในเนื้อเรื่อง เช่น เรื่องศีลห้า ผลแห่งกรรมดีกรรมชั่ว การทำบุญทำทาน การรักษาศีล และการเจริญภาวนา พร้อมทั้งให้ความรู้เกี่ยวกับนรกและสวรรค์แก่ผู้ฟังไปในตัว
จุดที่น่าสนใจของฉบับนี้คือการปริวรรตหรือถอดความจากอักษรขอมมาเป็นอักษรไทยและภาษาที่คนรุ่นปัจจุบันอ่านได้ ตัวคัมภีร์แบ่งออกเป็นหกตอน ตอนแรกเป็นการถอดอักษรขอม–บาลี ซึ่งได้แก่พระอภิธรรมเจ็ดคัมภีร์ ให้เป็นอักษรไทยปัจจุบัน พร้อมใส่คำแปลที่ไม่มีอยู่ในต้นฉบับเดิม ต่อมาอีกสี่ตอนเป็นการถอดความพระมาลัยกลอนสวดที่จารด้วยอักษรขอม–ไทยให้เป็นภาษาไทยร่วมสมัย และตอนสุดท้ายเป็นการสวดแจงหรือการเทศน์พระไตรปิฎกพร้อมคำแปล
คัมภีร์พระมาลัยผูกพันกับวิถีชีวิตของผู้คนมาอย่างยาวนาน ในอดีตนิยมสวดกันในพิธีแต่งงาน หรือที่เรียกว่าสวดกล่อมหอ เพื่อสอนคู่บ่าวสาวเรื่องความซื่อสัตย์และศีลห้า ต่อมาจึงนิยมสวดในงานศพ โดยเริ่มจากสวดอภิธรรมเจ็ดคัมภีร์ แล้วตามด้วยเรื่องพระมาลัย และปิดท้ายด้วยสวดแจง ไม่เพียงเท่านั้น ภาพนรกภูมิในงานจิตรกรรมไทย เช่น ภาพต้นงิ้ว ยังมีที่มาจากคัมภีร์พระมาลัยอีกด้วย
ฉบับอักษรขอม (บาลี–ไทย) นี้เดิมเป็นของถวายแด่สมเด็จพระสันตะปาปาปีโอที่ 11 เมื่อวาติกันไม่มีผู้เชี่ยวชาญอ่านอักษรขอม ทางวัดพระเชตุพนจึงรับปริวรรตจนสำเร็จใน พ.ศ. 2560 และได้ถวายฉบับปริวรรตกลับคืนในภายหลัง โดยมีแผนจะแปลเป็นภาษาอื่นอีกหลายภาษา คัมภีร์เล่มนี้จึงเป็นทั้งงานศาสนาและงานภาษาที่เชื่อมผู้คนต่างวัฒนธรรมเข้าหากัน
หากคุณสนใจเรื่องกรรม ผลของความดีความชั่ว หรืออยากเห็นว่าคัมภีร์โบราณอย่างพระมาลัยถูกถ่ายทอดจากอักษรขอมสู่อักษรไทยอย่างไร ลองเปิดอ่านดู แล้วจะพบว่าคำสอนในอดีตยังชวนให้ฉุกคิดถึงชีวิตในปัจจุบันได้ไม่น้อย
