ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับกฎหมาย

หนังสือ "ความรู้พื้นฐานเกี่ยวกับกฎหมาย" ซึ่งมานิตย์ จุมปา เป็นผู้เรียบเรียง เริ่มต้นจากคำถามพื้นฐานว่ากฎหมายคืออะไรและเกิดขึ้นมาได้อย่างไร โดยเชื่อมโยงกับกฎเกณฑ์ความประพฤติที่คนในสังคมใช้กำกับตนเอง ตั้งแต่ปทัสถานทางสังคมประเภทต่าง ๆ ไปจนถึงพัฒนาการของกฎหมายและกฎเกณฑ์ของสังคมรูปแบบอื่น

ถัดมาเป็นการทำความเข้าใจลักษณะของกฎหมายในยุคปัจจุบัน ทั้งแนวคิดแม่บทเกี่ยวกับคำว่ากฎหมาย ความแตกต่างระหว่างกฎหมายตามเนื้อหากับกฎหมายตามรูปแบบ และความหมายของกฎหมายเมื่อเทียบกับกฎเกณฑ์แห่งกฎหมาย ควบคู่ไปกับที่มาของกฎหมาย ซึ่งครอบคลุมกฎหมายลายลักษณ์อักษร จารีตประเพณี และหลักกฎหมายทั่วไป

หนังสือยังพาไปดูเรื่องศักดิ์ของกฎหมาย หลักเกณฑ์ที่ใช้กำหนดศักดิ์ ลำดับความสำคัญระหว่างกฎหมาย และผลที่ตามมาจากการจัดลำดับ รวมถึงขอบเขตการใช้กฎหมายในแง่เวลา สถานที่ และบุคคล และการตีความกฎหมายพร้อมแนวทางจัดการกับช่องว่างของกฎหมาย

ในส่วนการแบ่งประเภท หนังสือแยกให้เห็นทั้งกฎหมายเอกชนและกฎหมายมหาชน รวมถึงกฎหมายสารบัญญัติกับกฎหมายวิธีสบัญญัติ ก่อนจะขยับเข้าสู่เรื่องสิทธิ ซึ่งอธิบายความหมายและลักษณะของสิทธิ ประเภทของสิทธิทั้งสิทธิในบุคคลภาพและสิทธิเกี่ยวกับทรัพย์สิน ผู้ทรงสิทธิทั้งบุคคลธรรมดา ความสามารถของบุคคล และนิติบุคคล เนื้อหาและวัตถุแห่งสิทธิ การเคลื่อนไหวของสิทธิผ่านนิติเหตุ นิติการณ์ และนิติกรรม การใช้สิทธิและข้อจำกัดในการใช้สิทธิ และการบังคับตามสิทธิทั้งผ่านองค์กรตุลาการและโดยตนเอง

หากคุณสนใจอยากเห็นภาพรวมของระบบกฎหมายตั้งแต่พื้นฐาน ลองเปิดอ่านไปทีละบทแล้วสังเกตว่าแนวคิดแต่ละเรื่องเชื่อมโยงกันอย่างไร