แมวไทย

แมวไทยไม่ได้เป็นเพียงสัตว์เลี้ยงคู่บ้านคู่เมือง แต่ยังมีเรื่องราวทางวัฒนธรรมที่สืบทอดกันมายาวนาน หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนไปรู้จักแมวไทยในฐานะมรดกของชาติ ตั้งแต่การบันทึกสายพันธุ์ในสมุดข่อยโบราณของวัดอนงคารามที่เชื่อกันว่าตกทอดมาตั้งแต่สมัยอยุธยา ไปจนถึงตำราดูลักษณะแมวมงคลที่จัดทำขึ้นในช่วงต้นรัตนโกสินทร์ ซึ่งจำแนกแมวไทยออกเป็น 23 สายพันธุ์ แบ่งเป็นแมวให้คุณ 17 ชนิด และแมวให้โทษ 6 ชนิด

เราจะได้ทำความรู้จักแมวให้คุณหลากหลายชนิด เช่น วิเชียรมาศ ศุภลักษณ์ หรือทองแดง มาเลศหรือแมวโคราชหรือสีสวาด โกนจา นิลรัตน์หรือดำปลอด วิลาศ เก้าแต้ม รัตนกำพล นิลจักร มุลิลา กรอบแว่นหรืออานม้า ปัดเสวตรหรือปัดตลอด กระจอก สิงหเสพย์ การเวก จตุบท และแซมเสวตร ส่วนขาวมณีหรือขาวปลอดแม้ไม่ปรากฏในตำราแมวไทยโบราณ แต่ก็ถือเป็นแมวไทยด้วยเช่นกัน ขณะที่แมวให้โทษทั้ง 6 ชนิด ได้แก่ ทุพลเพศ พรรณพยัคฆ์หรือลายเสือ ปีศาจ หิณโทษ กอบเพลิง และเหน็บเสนียด ก็สะท้อนความเชื่อของผู้คนในอดีตที่มีต่อแมวแต่ละลักษณะ

ในปัจจุบัน แมวไทยที่ยังเหลือให้พบเห็นมีอยู่ 6 ชนิด คือ วิเชียรมาศ ขาวมณี สีสวาด โกญจา ศุภลักษณ์ และแซมเสวตร หนังสืออธิบายลักษณะประจำสายพันธุ์ของแต่ละชนิดไว้อย่างละเอียด ตั้งแต่สีขน รูปหัว หน้าผาก จมูก หู นัยน์ตาสีฟ้าหรือสีเหลืองอำพัน ไปจนถึงหางและขา อย่างวิเชียรมาศนั้นเป็นแมวไทยชนิดแรกที่ชาวต่างชาติรู้จัก โดยเรียกกันว่า Siamese Cat หรือ Seal Point และมีแต้มสีน้ำตาลไหม้ที่ใบหน้า หูทั้งสองข้าง เท้าทั้งสี่ หาง และอวัยวะเพศ รวมกันเป็นเก้าแห่งอันเป็นเอกลักษณ์ ส่วนขาวมณีนั้นแม้ไม่มีบันทึกในสมุดข่อยโบราณ แต่กลับปรากฏหลักฐานในจิตรกรรมฝาผนังตามวัดต่าง ๆ ในเขตธนบุรี เช่น อุโบสถวัดทองนพคุณ

อีกแง่มุมที่น่าสนใจคือคุณค่าของแมวไทยในวิถีชีวิตคนไทย ทั้งบทบาทการจับหนูในอดีต ไปจนถึงการเป็นสัตว์เลี้ยงที่ช่วยเสริมสง่าราศีและเป็นเพื่อนแก้เหงาในปัจจุบัน ตำราดูลักษณะแมวโบราณยังกล่าวถึงคุณของผู้เลี้ยงแมวลักษณะดีว่าจะได้รับลาภผล ยศถาบรรดาศักดิ์ และความสุขสวัสดีอีกด้วย

ถ้าคุณสนใจแมวไทยในฐานะมากกว่าสัตว์เลี้ยง ไม่ว่าจะเป็นสายพันธุ์ ลักษณะเฉพาะ หรือความเชื่อที่ผูกพันกับคนไทยมาหลายชั่วอายุคน ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ทำความรู้จักแมวไทยแต่ละชนิดไปพร้อมกันได้เลย