รวมเรื่องสั้น สิ่งมีชีวิตที่เรียกว่าคน

รวมเรื่องสั้น สิ่งมีชีวิตที่เรียกว่าคน ของวินทร์ เลียววาริณ หยิบเอาสัญชาตญาณของความเป็นคนมาเล่า ทั้งความต้องการทางกายภาพ ความคิด และอารมณ์พื้นฐาน ผู้เขียนมองว่าพฤติกรรมของคนในปัจจุบันเกิดจากทั้งสิ่งที่หล่อหลอมสิ่งมีชีวิตชนิดนี้มาตั้งแต่ต้น เช่น องค์ประกอบของธาตุ มวลสาร พันธุกรรม และดีเอ็นเอ และจากการขัดเกลาในสังคม เช่น จารีตประเพณี ความเชื่อ และศาสนา

โครงสร้างของเล่มผสมผสานบทความ 17 บทความเข้ากับเรื่องสั้น 17 เรื่อง บทความทำหน้าที่อธิบายความคิดและประเด็นทางปรัชญา และช่วยนำผู้อ่านไปสู่สิ่งที่เรื่องสั้นแต่ละเรื่องต้องการสื่อ บทความกับเรื่องสั้นจึงโยงกันเป็นคู่ ๆ นอกจากนี้ผู้เขียนยังลองเล่นกับรูปแบบการเขียน เช่น มีเรื่องสั้นที่ไม่มีย่อหน้า หรือไม่มีวลีและประโยคตามแบบทั่วไป ซึ่งเข้ากับการนำเสนอเรื่องของสิ่งมีชีวิตที่ซับซ้อนอย่างคน

ประเด็นหลักที่หนังสือวนกลับมาคือความสัมพันธ์ของคนกับสิ่งรอบตัว ตั้งแต่สิ่งเร้าภายในและภายนอก กฎเกณฑ์ที่คนสร้างขึ้นในสังคม ไปจนถึงคนกับคน คนกับสัตว์ และคนกับจักรวาล ผู้เขียนมองว่าสิ่งเหล่านี้ล้วนมีรากเหง้าเดียวกัน ขณะเดียวกันหลายเรื่องก็ตั้งคำถามว่าคนมีอิสระแท้จริงแค่ไหน เมื่อพฤติกรรมและอารมณ์ถูกกำกับทั้งจากภายในและภายนอก

ความขัดแย้งระหว่างแรงขับเคลื่อนภายในกับกฎเกณฑ์ของสังคมและศีลธรรมเป็นเส้นสำคัญ โดยเฉพาะเรื่องเพศ ซึ่งผู้เขียนมองว่าเป็นแรงขับที่ติดตัวคนมาตั้งแต่กำเนิด ขณะที่กรอบควบคุมของสังคมถูกสร้างขึ้นภายหลัง ตัวอย่างเช่นเรื่องสั้น "ชู้" ที่ช่วงแรกทำให้ผู้อ่านเข้าใจไปอีกทางหนึ่ง แต่ตอนท้ายหักมุมว่าสามีเป็นผู้จ้างชายอื่นมาให้บริการภรรยาของตนเอง ทำให้ต้องถามว่าใครควรถูกตัดสินว่าผิดศีลธรรม ส่วนเรื่อง "ละครจริงในห้องขาวดำ" ชี้ให้เห็นพฤติกรรมที่พบได้ทั่วไปในชีวิตประจำวัน ทั้งจากคนแปลกหน้าและคนใกล้ชิด

ผู้เขียนยังพูดถึงด้านมืดและด้านสว่างของคนที่มักถูกซ่อนไว้หลังความสุภาพเรียบร้อย และนำแนวคิดเอ็กซิสเต็นเชียลิสม์ของฌอง ปอล ซาตร์ มาเทียบกับข้อจำกัดของสังคม ในประเด็นเรื่องเสรีภาพและความรับผิดชอบต่อการกระทำของตนเอง

หนังสือเล่มนี้เป็นผลงานที่ได้รับรางวัลซีไรต์ ถ้าคุณสนใจว่าคนจะอยู่กับแรงขับของตัวเองและกรอบของสังคมอย่างไร ลองติดตามความคิดในแต่ละเรื่องสั้นและบทความคู่กันไปดูนะคะ