รายละเอียดหนังสือ
หนังสือเล่มนี้พาเราไปรู้จักโลกของหุ่นกระบอกผ่านฝีมือและหัวใจของจักรพันธุ์ โปษยกฤต ศิลปินแห่งชาติ สาขาทัศนศิลป์ (จิตรกรรม) ประจำปี พ.ศ. 2543 ผู้ที่ผูกพันกับหุ่นกระบอกมาตั้งแต่ยังเด็ก จุดเริ่มต้นของความสนใจเกิดจากการได้ชมการแสดงหุ่นกระบอกของคณะนายเปียก ประเสริฐกุล จากนั้นท่านก็เริ่มสะสมศีรษะหุ่นเก่าและศึกษาวิธีเชิดหุ่นจากครูชื้น สกุลแก้วและครูวงษ์ รวมสุข ซึ่งเป็นรากฐานสำคัญที่หล่อหลอมให้ท่านสร้างสรรค์ผลงานหุ่นกระบอกด้วยความเข้าใจอย่างลึกซึ้ง
เนื้อหาภายในเล่มกล่าวถึงผลงานหุ่นกระบอกชุดสำคัญที่จักรพันธุ์ โปษยกฤตสร้างสรรค์ขึ้น อาทิ หุ่นกระบอกเรื่องสามก๊ก ตอนโจโฉแตกทัพเรือ และหุ่นตะเลงพ่าย ซึ่งมีหุ่นกว่า 200 ตัวที่ถูกออกแบบและสร้างขึ้นอย่างพิถีพิถัน ความประณีตไม่ได้หยุดอยู่ที่ตัวหุ่นเท่านั้น แต่ยังรวมถึงเครื่องแต่งกายที่งดงาม เช่น ลายยันต์พิชัยสงครามสำหรับชุดรบของพระนเรศวร และลายสิงห์พม่าสำหรับฉากตีไก่ของพระมหาอุปราชา ลวดลายเหล่านี้สะท้อนทั้งความหมายเชิงสัญลักษณ์และฝีมือช่างที่สืบทอดกันมา
นอกจากผลงานสร้างสรรค์แล้ว หนังสือยังเล่าถึงการซ่อมแซมหุ่นหลวงและหุ่นวังหน้า แล้วนำมาปรับปรุงผสมผสานกับงานชุดใหม่ สะท้อนแนวคิดที่ให้ความสำคัญกับความงามของสรีระหุ่นและการประณีตศิลป์ในทุกขั้นตอนการสร้าง รวมถึงการปักลวดลายบนเครื่องแต่งกายหุ่นโดยอาจารย์เยื้อน ภาณุทัต ปรมาจารย์ด้านประณีตศิลป์ไทย ซึ่งเป็นส่วนสำคัญที่ทำให้งานหุ่นมีความสมบูรณ์ทั้งด้านรูปทรงและรายละเอียด
อีกตอนหนึ่งของหนังสือพูดถึงการก่อตั้งมูลนิธิจักรพันธุ์ โปษยกฤต ซึ่งทำหน้าที่เป็นทั้งพิพิธภัณฑ์ พื้นที่ทำงาน และโรงละครหุ่นกระบอก รวมถึงการแสดงหุ่นกระบอก "ตะเลงพ่าย" ที่จัดขึ้นเพื่อระดมทุนให้แก่มูลนิธิ เป็นการเชื่อมโยงศิลปะการแสดงหุ่นเข้ากับการสืบทอดและส่งต่อความรู้ให้กับลูกศิษย์ที่อาจารย์ได้ถ่ายทอดให้อย่างต่อเนื่อง
หนังสือเล่มนี้เหมาะสำหรับผู้ที่สนใจศิลปะหุ่นกระบอกแบบไทย ทั้งในแง่ประวัติความเป็นมา กระบวนการสร้าง งานออกแบบเครื่องแต่งกาย และการทำงานของศิลปินผู้อยู่เบื้องหลัง ถ้าคุณเป็นคนหนึ่งที่หลงใหลในความงามของหุ่นและอยากเข้าใจว่าหุ่นแต่ละตัวกว่าจะออกมาได้ต้องผ่านอะไรบ้าง ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ดูไปทีละชิ้นงาน ไม่แน่ว่าคุณอาจเห็นรายละเอียดเล็ก ๆ ที่ทำให้หุ่นไทยน่าสนใจยิ่งขึ้นก็ได้
