รายละเอียดหนังสือ
เมื่อคุณตาคุณยายยังเด็ก ชวนเราย้อนกลับไปฟังเรื่องเล่าจากน้ำเสียงของคุณตาคุณยายที่ค่อย ๆ ถ่ายทอดความหลังให้หลานฟัง เรื่องราวพาไปสัมผัสชีวิตผู้คนในสมัยรัชกาลที่ 6 ถึงรัชกาลที่ 7 ราวทศวรรษ 2460-2475 การเล่าใช้บทสนทนาเป็นหลัก ภาษาจึงเรียบง่ายและอ่านสบาย แต่แฝงรายละเอียดของวิถีชีวิตที่คนสมัยนี้แทบไม่คุ้นเคยอีกแล้ว
แต่ละตอนเป็นเรื่องสั้นที่จบในตอน เนื้อหาครอบคลุมตั้งแต่วันสำคัญในปฏิทินอย่างวันที่ 1 เมษายน การเที่ยวงานสนามหลวง เรื่องเพชฌฆาตมือสอง วัฒนธรรมการกินเมี่ยงคำ เครื่องสำอางและโต๊ะเครื่องแป้งของผู้หญิงยุคเก่า บทบาทของแม่ศรีเรือน รองเท้า การเข้าวังและชีวิตชาววัง ยานัตถุ์ หมอยา ประเพณีลอยกระทง หมอตำแย การเรียนหนังสือของเด็กผู้หญิง ไปจนถึงเรื่องออมสิน เครื่องปั้นดินเผา และกลิ่นหอมของดอกไม้ ทั้งหมดนี้ทำให้เห็นภาพสังคมไทยในมิติที่หลากหลาย ทั้งของใช้ในครัวเรือน อาหารการกิน และลักษณะนิสัยของผู้คน
อีกแง่มุมที่หนังสือสอดแทรกไว้อย่างแนบเนียนคือขนบธรรมเนียม ประเพณี วัฒนธรรมและความเชื่อ เช่น การถือว่าหมอนเป็นของสูงที่ห้ามขว้างหรือเดินข้าม การงดกินของแสลงยามเจ็บไข้ หรือการที่เด็กหญิงต้องสำรวมกิริยา ความเชื่อในสังคมไทยที่ปรากฏในหนังสือมีหลายด้านด้วยกัน ไม่ว่าจะเป็นความเชื่อเกี่ยวกับธรรมชาติ สิ่งที่มองไม่เห็น การเกิดและการตาย พระพุทธศาสนา ครัวเรือนและวิถีชีวิต สิ่งศักดิ์สิทธิ์ ตลอดจนโหราศาสตร์
ภาพวิถีชีวิตริมคลองเป็นอีกส่วนที่โดดเด่น เพราะคลองทำหน้าที่ทั้งเป็นแหล่งอาหารและเส้นทางสัญจร ขณะที่ของเล่นของเด็กในยุคนั้นล้วนทำจากวัสดุธรรมชาติ เช่น เรือไม้ซาง ม้าก้านกล้วย และกะลามะพร้าว สะท้อนความคิดเรื่องความเรียบง่าย ประหยัด และการพึ่งพาธรรมชาติ หนังสือยังทำหน้าที่เป็นภาพแทนความเป็นไทย ทั้งในเรื่องเครื่องมือเครื่องใช้ อาหารการกิน และลักษณะนิสัย รวมถึงสะท้อนอุดมการณ์เรื่องความเป็นเด็กชายและเด็กหญิงในสมัยนั้นด้วย
ถ้าคุณอยากรู้ว่าคนไทยเคยใช้ชีวิตกันอย่างไรในวันที่โลกยังหมุนช้ากว่านี้ และวัฒนธรรมเล็ก ๆ น้อย ๆ ที่หล่อหลอมผู้คนมาอย่างไร ลองเปิดหนังสือชุดนี้ดูนะคะ ค่อย ๆ อ่านไปทีละตอนเหมือนได้นั่งฟังผู้ใหญ่ในบ้านเล่าเรื่องเก่า ๆ ให้ฟัง ไม่ต้องรีบก็ได้ค่ะ
