หนังสือปกเดียวกันราโชมอน

ราโชมอนฉบับที่ ม.ร.ว. คึกฤทธิ์ ปราโมช แปลและเรียบเรียงเป็นบทละครจากเรื่องเล่าเก่าแก่ของญี่ปุ่น พาเรากลับไปยังบรรยากาศของการไต่สวนในอดีต เมื่อซามูไรคนหนึ่งถูกฆ่าตายกลางป่าระหว่างเดินทางพร้อมภรรยา ผู้ที่ถูกนำตัวมาให้การมีทั้งจอมโจรผู้ขึ้นชื่อว่าร้ายกาจที่สุดในย่านนั้น ภรรยาของซามูไร และคนทรงที่ติดต่อกับวิญญาณของซามูไรผู้ตาย ก่อนที่พระญี่ปุ่นและคนตัดฟืนซึ่งพบเห็นเหตุการณ์จะร่วมให้ปากคำด้วย แต่ละคนเล่าเหตุการณ์เดียวกันในแบบของตัวเอง คำให้การจึงเต็มไปด้วยทั้งความจริงและความเท็จที่ปะปนกันจนแยกไม่ออก

สิ่งที่เรื่องนี้ชวนให้คิดไม่ใช่แค่ใครเป็นฆาตกร แต่เป็นคำถามว่ามนุษย์เลือกจะเล่าอะไร และปิดบังอะไรไว้เมื่อต้องปกป้องตัวเอง เบื้องหลังคำให้การแต่ละชุดคือความต้องการแสดงตัวตนและอัตตาของผู้เล่า จนผู้อ่านกลายเป็นเสมือนผู้พิพากษาที่ต้องใช้วิจารณญาณไตร่ตรองหาความจริงท่ามกลางวังวนของกิเลสและผลประโยชน์ส่วนตน ตัวบทยังแทรกปรัชญาชีวิตผ่านบทสนทนาของตัวละคร อย่างภาพคนโหนเชือกที่หน้าผาสูงโดยมีหนูขาวและหนูดำกัดเชือกอยู่ตลอดเวลา เป็นภาพเปรียบของชีวิตที่เวลาเหลือน้อยจนไม่ควรเอาไปเสียกับการเถียงว่าใครผิดใครถูก

ในฐานะบทละครที่เคยจัดแสดงหน้าพระที่นั่ง เรื่องนี้จึงไม่ได้เล่าเพียงคดีอาชญากรรม แต่สะท้อนประวัติศาสตร์ วัฒนธรรม และวิธีพิจารณาความของญี่ปุ่นในอดีต ที่ยังยึดติดกับความเชื่อเรื่องวิญญาณจนต้องเชิญคนทรงมาสื่อสารกับผู้ตายเมื่อคำให้การของคนเป็นขัดแย้งกันเองและหาข้อสรุปไม่ได้ นอกจากนี้ยังมีตัวละครคนทำช้องที่คอยป่วนและกวนให้ตะกอนด้านมืดในจิตใจของผู้คนลอยขึ้นมาปรากฏ พร้อมคำพูดที่ชวนสะท้อนว่าแท้จริงแล้วคนเราอาจไม่ได้ยิ่งใหญ่หรือกล้าหาญอย่างที่อยากให้ใครเห็น

ถ้าคุณสนใจเรื่องที่ท้าทายให้มองมนุษย์หลายชั้นพร้อมกัน และอยากลองเป็นผู้พิพากษาคำให้การที่ไม่มีใครพูดตรงกันสักคน ลองเปิด ราโชมอน เล่มนี้แล้วค่อย ๆ ชั่งน้ำหนักแต่ละเสียงดูนะคะ