หนังสือปกเดียวกันก่อกองทราย

ก่อกองทราย คือชุดเรื่องสั้น 12 เรื่องของไพฑูรย์ ธัญญา ที่พาเราดำดิ่งไปสำรวจชีวิตและธรรมชาติของมนุษย์ สะท้อนทั้งปัญหาและแง่มุมต่าง ๆ ของการมีชีวิตอยู่ในสังคม เรื่องราวในเล่มมีหลากหลาย ทั้งเรื่องที่สะท้อนธาตุแท้ของจิตใจคนและความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์ ไปจนถึงเรื่องที่แตะความคิด ความเชื่อของผู้คนในชนบท และบางเรื่องก็ชี้ให้เห็นสัจธรรมของชีวิตอย่างตรงไปตรงมา

ผู้เขียนเลือกใช้กลวิธีเล่าเรื่องที่แยบยลหลากหลายรูปแบบ เรื่องบางเรื่องอ่านได้ตรงไปตรงมา ขณะที่บางเรื่องเปิดให้ตีความในเชิงนัยหรือสัญลักษณ์ เช่นเดียวกับภาพของเด็กที่ตั้งใจก่อกองทรายขึ้นมาทีละกำ ๆ ซึ่งผู้เขียนเปรียบว่าการเขียนหนังสือก็ไม่ต่างจากการเล่นก่อกองทรายริมน้ำ ที่ต้องอาศัยความพยายามและความอดทนไม่แพ้กัน กองทรายอาจถูกน้ำซัดพังได้เสมอ แต่ภาพของเด็กที่ยังดื้อดึงก่อมันขึ้นใหม่ก็เป็นแก่นความคิดที่ร้อยเรียงอยู่ในเล่ม

งานชุดนี้ยังโดดเด่นด้วยการเสนอความจริงของชีวิตที่บางครั้งก็ไม่ได้สวยงาม แต่ไม่ได้ทำให้ผู้อ่านรู้สึกขมขื่น เพราะมีอารมณ์ขันบางเบาแทรกอยู่ ภาษาที่ใช้ประณีต กะทัดรัดแต่แฝงความงดงามแบบกวี เต็มไปด้วยถ้อยคำที่สร้างภาพ สีสัน แสงและเสียง จนฉากและตัวละครในเรื่องดูมีชีวิตและใกล้ตัว

ตัวอย่างเช่นเรื่องสั้นบางเรื่องในเล่ม เล่าถึงพระภิกษุสองรูปที่เคยเป็นเพื่อนรักกันมาแต่เดิม ฝ่ายหนึ่งเลือกชีวิตเรียบง่ายด้วยการเลี้ยงไก่และแจกจ่ายให้ชาวบ้าน ขณะที่อีกฝ่ายกลายเป็นพระที่มีชื่อเสียงโด่งดังและค่อย ๆ ลุ่มหลงในลาภสักการะและความสะดวกสบายจากผู้คนที่มาขอพึ่งบารมี จนวันหนึ่งความไม่สงบในวัดก็ปะทุขึ้น อีกเรื่องหนึ่งพาเราไปพบกับญามีนห์ ชาวไทยมุสลิมที่เลี้ยงชีพด้วยการต่อนก และต้องเผชิญทางเลือกเจ็บปวดเมื่อภรรยาป่วยหนัก เขาจำใจขายนกแสนรู้คู่มือหากินให้เจ้าของโรงเลื่อยในราคาที่ถูกเอาเปรียบ ขณะที่มีเรื่องที่เล่าถึงคนเลี้ยงวัวชนสองคนที่จูงวัวสวนกันบนสะพานแขวนแคบ ๆ และไม่มีใครยอมถอย

หนังสือชุดนี้ได้รับรางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน หรือรางวัลซีไรต์ ประจำปี พ.ศ. 2530 และถูกนำมาพิมพ์ซ้ำหลายครั้ง ซึ่งแสดงให้เห็นว่าเรื่องราวในเล่มยังคงพูดกับผู้อ่านได้อยู่เสมอ ถ้าคุณชอบเรื่องสั้นที่พาไปรู้จักผู้คนหลากชีวิต ทั้งชีวิตในเมืองและชนบท พร้อมทั้งชวนให้ฉุกคิดถึงความโลภ ความเห็นแก่ตัว ความรัก และความผูกพัน ก่อกองทราย ก็น่าจะเป็นเล่มที่คุณอยากหยิบขึ้นมาอ่านสบาย ๆ สักเรื่องในเวลาว่าง แล้วปล่อยให้แต่ละเรื่องค่อย ๆ ทิ้งความหมายบางอย่างไว้ให้ได้ขบคิด