รายละเอียดหนังสือ
พระราชดำรัสของพระบาทสมเด็จพระมหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร รัชกาลที่ 9 ที่พระราชทานแก่ผู้เข้าเฝ้าฯ ถวายชัยมงคล เนื่องในโอกาสวันเฉลิมพระชนมพรรษา ณ ศาลาดุสิดาลัย สวนจิตรลดา พระราชวังดุสิต เมื่อวันที่ 4 ธันวาคม 2540 ฉบับนี้ ชวนผู้อ่านมาทำความเข้าใจแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงผ่านถ้อยคำที่เรียบง่ายแต่ลึกซึ้ง
แก่นสำคัญคือหลัก "เศรษฐกิจพอมีพอกิน" ซึ่งทรงอธิบายว่าไม่ใช่การผลิตทุกอย่างด้วยตนเองทั้งหมด แต่หมายถึงการพึ่งพาตนเองได้ในระดับครอบครัว ชุมชน หรืออำเภอ ผลิตให้เพียงพอต่อการบริโภคก่อน แล้วจึงขายผลผลิตส่วนเกิน โดยเฉพาะในพื้นที่ที่ไม่ห่างไกลนักเพื่อลดค่าขนส่ง
พระองค์ทรงเปรียบเทียบแนวคิดนี้กับเศรษฐกิจสมัยใหม่ที่เน้นการค้าและการแลกเปลี่ยน ทรงยอมรับว่าเศรษฐกิจพอเพียงอาจดู "ล้าสมัย" ในสายตาบางคน แต่ก็ทรงยืนยันว่าประเทศไทยมีศักยภาพที่จะดำเนินชีวิตแบบพอเพียงได้ ตัวอย่างที่ทรงยกคือการปลูกข้าว โดยทรงสนับสนุนให้แต่ละครอบครัวปลูกข้าวให้เพียงพอต่อการบริโภคก่อน แล้วจึงขายส่วนที่เหลือ แม้จะขัดกับแนวคิดที่มุ่งปลูกพืชเศรษฐกิจเพื่อการค้าเพียงอย่างเดียว
นอกจากนี้ยังมีเรื่องเล่าการพัฒนาที่ดินและการพบแหล่งน้ำโดยบังเอิญ ซึ่งทรงเปรียบเทียบว่าพระองค์ "ดวงดี" ที่ขุดแล้วเจอแหล่งน้ำ ทำให้สามารถเพาะปลูกและเลี้ยงสัตว์ได้ตลอดปี ทรงเน้นว่าการเป็น "เสือ" ทางเศรษฐกิจไม่ใช่สิ่งสำคัญที่สุด แต่ความพอเพียงและการมีเศรษฐกิจที่อุ้มชูตนเองได้ต่างหากคือสิ่งสำคัญ พร้อมทั้งทรงเตือนสติให้ใช้สติปัญญาและกำลังใจในการทำงานเพื่อประโยชน์ส่วนรวม เพื่อความก้าวหน้าและความปลอดภัยของประเทศชาติ
หากคุณสนใจแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงในแบบที่อธิบายด้วยถ้อยคำของพระองค์เอง ลองเปิดอ่านพระราชดำรัสฉบับนี้ แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าหลักคิดนี้เชื่อมกับการดำเนินชีวิตประจำวันและทิศทางของบ้านเมืองได้อย่างไร





