หนังสือปกเดียวกันกาแฟและชา หมาและแมว

กาแฟและชา หมาและแมว คือหนังสือเล่มแรกของโตมร ศุขปรีชา ที่รวมความเรียง บทความสั้น และงานสารคดีในยุคแรกของการทำงานเขียนไว้ด้วยกัน เนื้อหาแบ่งออกเป็นสองส่วนใหญ่ที่ให้จังหวะการเล่าและอารมณ์ต่างกัน ส่วนแรกอย่าง “แมวและชา” เป็นชุดความเรียงสั้นที่ตั้งข้อสังเกตต่อเรื่องราวรอบตัวในสังคมไทย โดยเฉพาะชีวิตของผู้คนในเมืองใหญ่อย่างกรุงเทพฯ ผ่านตัวละครและภาพชีวิตหลากแบบ เช่น แม่ผู้ใจสลายเมื่อลูกชายผูกคอตายในคุก ชายชราที่คอยดูแลแมวจรจัดซึ่งหายตัวไป คู่รักเพศเดียวกันที่ต้องจัดงานแต่งตามขนบชายหญิง หรือพ่อของผู้เขียนที่เคยถามเขาว่า “อยากเป็นทหารไหม”

ส่วนที่สองอย่าง “หมาและกาแฟ” ขยับออกไปเป็นบทความสารคดีที่ยาวขึ้น พาผู้อ่านเดินทางไปยังพื้นที่อื่นๆ ทั้งการออกค้นหา “เดอะบีชที่แท้จริง” ในจังหวัดสุราษฎร์ธานี ซึ่งต่างจากภาพที่คุ้นเคยในนิยายดัง ไปจนถึงการสัมผัสผู้คนหลากเพศในงานมาร์ดิกราส์ที่ซิดนีย์ และการทำความเข้าใจเด็กกะเหรี่ยงกับเด็กพม่าที่ต้องถือปืนเผชิญหน้ากันริมแม่น้ำเมย

แม้จะเขียนขึ้นเมื่อกว่ายี่สิบปีก่อน แต่คำถามในหนังสือเล่มนี้ยังวนเวียนอยู่ในสังคมไทยและสังคมโลก ทั้งเรื่องสิทธิการแต่งงานของคนเพศเดียวกัน ความหลากหลายทางเพศ อำนาจรัฐกับทางเลือกชีวิต ความเป็นเมือง และความขัดแย้งระหว่างขั้วตรงข้ามที่นำไปสู่ความรุนแรง ชื่อหนังสือเองก็เป็นตัวแทนง่ายๆ ของความแตกต่างที่ดูเป็นคู่ตรงข้าม แต่ดำรงอยู่เคียงข้างกันเสมอ กาแฟกับชา หมากับแมว จึงไม่ได้หมายถึงการเอาข้างใดข้างหนึ่งชนะ แต่อยู่ที่การเปิดพื้นที่ตรงกลางให้ผู้คนหลากหลายลองทำความเข้าใจกันมากขึ้น

ถ้าคุณสนใจงานเขียนที่ค่อยๆ สังเกตชีวิตผู้คนและตั้งคำถามกับสิ่งรอบตัว ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อยๆ ตีความเรื่องราวตามมุมคิดของตัวเองดูนะคะ บางทีคำถามเก่าที่ดูเหมือนผ่านไปนานแล้วอาจยังชวนให้เราคิดต่ออยู่ก็ได้