ความลับที่คนอ่านหนังสือเท่านั้นจะรู้

ทำไมมนุษย์เราจึงควรอ่านหนังสือ? คำถามนี้คือจุดตั้งต้นของหนังสือจิตวิทยาพัฒนาตนเองที่ชวนเราหยุดคิดเรื่องการอ่านอย่างจริงจัง ผู้เขียนอย่างไซโต ทาคาชิในฉบับแปลไทยโดยกมลวรรณ เพ็ญอร่าม เล่มนี้ไม่ได้บอกแค่ให้อ่านเยอะ แต่พาไปสำรวจว่าแท้จริงแล้วการอ่านทำงานกับความคิดและสมองของเราอย่างไร

ไอเดียแรกที่หนังสือนำเสนอคือ การอ่านช่วยสร้างความละเอียดลึกซึ้งให้กับความคิด ตรงกันข้ามกับการไถโซเชียลมีเดียซึ่งให้ข้อมูลหลากหลายแต่ตื้นเขิน เมื่อเราอ่านก่อนนอน เราจะค่อย ๆ ดำดิ่งสู่ความลึกของเนื้อหาไปพร้อมกับการฝึกสมาธิไปในตัว

อีกประเด็นที่ชวนให้คิดตามคือเรื่องจินตนาการ เพราะการอ่านหนังสือบังคับให้ผู้อ่านต้องสร้างภาพขึ้นเองจากตัวอักษร ไม่ได้รับภาพสำเร็จรูปมาพร้อมแล้วเหมือนการดูภาพยนตร์ ตรงจุดนี้เองที่ทำให้การอ่านเป็นการออกกำลังจินตนาการไปในตัว

หนังสือยังชวนให้เราลองสวมบทเป็นผู้เขียน ลองมองจากมุมของเขาว่าต้องการสื่อสารอะไรกับผู้อ่าน การฝึกมองแบบนี้ทำให้สนุกกับการตีความวรรณกรรมมากขึ้น และยังช่วยฝึกความเข้าใจมุมมองของผู้อื่นไปด้วย

ในเชิงของความรู้ ผู้เขียนเปรียบเทียบว่าความรู้เพิ่มพูนได้คล้ายการแบ่งเซลล์ ยิ่งอ่านมาก โครงข่ายความรู้ในสมองก็ยิ่งเชื่อมโยงกันมากขึ้น การเรียนรู้สิ่งใหม่ก็จะเร็วขึ้นแบบทวีคูณ และสำหรับใครที่อยากเชี่ยวชาญสาขาใดเป็นพิเศษ หนังสือเสนอว่าการอ่านหนังสือแนวเดียวกันตั้งแต่ห้าเล่มขึ้นไปจะช่วยให้เราเข้าใจแก่นของเรื่องนั้นได้อย่างถ่องแท้

ในฐานะที่ผู้เขียนเป็นศาสตราจารย์ด้านอักษรศาสตร์ ตัวอย่างที่ยกมาประกอบจึงมาจากวรรณกรรมเป็นหลัก โดยประมาณครึ่งหนึ่งเป็นวรรณกรรมญี่ปุ่น และยังมีหนังสือแนะนำมากมายทั้งสายวรรณกรรมและสารคดี รวมถึงมีการอ้างอิงหนังสือสาย non-fiction อย่าง Sapiens และ Thinking, Fast and Slow ประกอบการอธิบายด้วย

ถ้าใครกำลังมองหาหนังสือที่ชวนคิดเรื่องนิสัยการอ่านของตัวเอง หรืออยากเข้าใจว่าการอ่านหนังสือเล่มหนึ่งส่งผลกับความคิดของเราได้มากแค่ไหน เล่มนี้อาจเป็นเพื่อนคุยที่ชวนให้ได้สำรวจมุมมองใหม่ ๆ ไปด้วยกัน