เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียน

เครื่องปั้นดินเผาด่านเกวียนเป็นงานหัตถกรรมที่ผูกพันกับวิถีชีวิตของผู้คนในพื้นที่ด่านเกวียน จังหวัดนครราชสีมา หนังสือเล่มนี้พาผู้อ่านไปรู้จักกับภูมิปัญญาท้องถิ่นที่สืบทอดกันมาจากรุ่นสู่รุ่น ตั้งแต่เรื่องของวัตถุดิบอย่างดินด่านเกวียนซึ่งเป็นดินตะกอนจากแม่น้ำมูล มีแร่เหล็กออกไซต์ปนอยู่มาก เนื้อดินเหนียวละเอียดและมีสีเฉพาะตัว อันเป็นจุดเริ่มต้นที่ทำให้งานปั้นดินเผาที่นี่มีเอกลักษณ์โดดเด่น

เนื้อหาในเล่มน่าจะพาไปดูขั้นตอนการทำงานตั้งแต่ต้นทาง ทั้งการผสมดินเหนียวกับดินทรายในสัดส่วนที่เหมาะสม การหมักและการนวดดินซึ่งสะท้อนคำกล่าวของคนด่านเกวียนที่ว่า "เหยียบดินด้วยเท้า เคล้าด้วยมือ" ไปจนถึงการขึ้นรูปที่มีทั้งการใช้แป้นหมุนหรือ "พะมอน" ประกอบกับการขดดินเพื่อเพิ่มความสูงของภาชนะ และการเผาด้วยเตาแบบดั้งเดิมที่ก่อด้วยอิฐซึ่งต้องอาศัยความชำนาญและประสบการณ์ในการดูไฟ

สิ่งที่น่าสนใจคือเรื่องราวของผู้คนเบื้องหลังงานปั้นเหล่านี้ เพราะการทำเครื่องปั้นดินเผาที่นี่เป็นอาชีพของครอบครัวที่ถ่ายทอดกันมาจากบรรพบุรุษ ผู้สร้างงานต่างภาคภูมิใจในอาชีพของตน และผลงานแต่ละชิ้นก็สะท้อนรูปแบบศิลปะพื้นบ้านที่ออกแบบมาเพื่อการใช้งานจริง ผิวเนื้อดินสีน้ำตาลถึงน้ำตาลเข้มพร้อมความแกร่งทนทานคือเสน่ห์ที่บอกเล่าตัวตนของงานฝีมือจากท้องถิ่นแห่งนี้

ถ้าคุณสนใจงานหัตถกรรมพื้นบ้านและอยากทำความเข้าใจว่าภูมิปัญญาของช่างปั้นดินเผาถูกส่งต่อและปรับตัวเข้ากับความต้องการของตลาดได้อย่างไร หนังสือเล่มนี้ชวนคุณค่อย ๆ เปิดอ่านและซึมซับเรื่องราวของดิน和水ที่กลายเป็นภาชนะใช้งานในชีวิตประจำวันของคนไทยมาอย่างยาวนาน