สาส์นสมเด็จ ลายพระหัตถ์ สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์ และสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ

สาส์นสมเด็จ คือชุดจดหมายลายพระหัตถ์ที่สมเด็จเจ้าฟ้ากรมพระนริศรานุวัดติวงศ์กับสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพทรงโต้ตอบกัน ทั้งสองพระองค์เป็นปราชญ์ของแผ่นดินที่รอบรู้หลายด้าน การแลกเปลี่ยนความคิดเห็นระหว่างกันจึงครอบคลุมองค์ความรู้แบบสหวิทยาการในเล่มเดียว ตั้งแต่ประวัติศาสตร์ โบราณคดี ศาสนา ไปจนถึงศิลปกรรม วรรณคดีและอักษรศาสตร์ เนื้อหายังสะท้อนแง่คิดด้านการปกครองและมุมมองต่อไทยศึกษาที่หาได้ยาก เพราะเป็นการสนทนาระหว่างผู้ทรงรอบรู้ที่มีประสบการณ์และความสนใจเฉพาะตัวต่างกัน การได้ติดตามลายพระหัตถ์เหล่านี้จึงเหมือนได้นั่งฟังบทสนทนายาวที่ค่อย ๆ เผยทั้งข้อเท็จจริงและวิธีคิดของผู้เขียน จดหมายบางส่วนยังเขียนขึ้นในบั้นปลายแห่งพระชนมชีพ เมื่อทั้งสองพระองค์ทรงว่างจากภาระทางราชการและการเมืองและทรงพักผ่อนอย่างเงียบ ๆ ทำให้บทสนทนามีบรรยากาศผ่อนคลายและเป็นส่วนตัวมากขึ้น หากคุณสนใจเรื่องราวทางประวัติศาสตร์และองค์ความรู้แบบไทย ๆ ลองเปิดสาส์นสมเด็จดูสักตอน ข้อสังเกตเล็ก ๆ ในจดหมายอาจชวนให้คุณอยากติดตามความคิดของสองปราชญ์ผู้นี้ต่อไปอีกหลายหน้า