ชุดประดาน้ำและผีเสื้อ

“ชุดประดาน้ำและผีเสื้อ” เป็นงานเขียนสารคดีบันทึกชีวิตจริงของ ฌ็อง-โดมินิก โบบี้ ที่ถ่ายทอดประสบการณ์ตรงของการใช้ชีวิตอยู่กับภาวะอัมพาต ผ่านถ้อยคำที่เต็มไปด้วยความหมายและความตั้งใจ ถือเป็นวรรณกรรมฝรั่งเศสที่ได้รับการแปลมาเป็นภาษาไทยโดย วัลยา วิวัฒน์ศร และมี มกุฏ อรฤดี เป็นบรรณาธิการต้นฉบับแปลในบางพิมพ์ครั้ง

หัวใจสำคัญของเล่มนี้อยู่ที่วิธีสื่อสารของผู้เขียนที่ต้องอาศัยการกะพริบตา โดยมีผู้ช่วยท่องตัวอักษรให้ฟังทีละตัวตามชุดที่เรียงตามความถี่การใช้ในภาษาฝรั่งเศส แล้วรอจนผู้เขียนกะพริบตาเพื่อเลือกตัวอักษรที่ต้องการ ทีละตัว ทีละคำ จนกลายเป็นข้อความที่สมบูรณ์ ช่องทางเดียวนี้เองที่ทำให้ความคิดและความรู้สึกในหัวยังคงไหลออกมาเป็นตัวอักษร ไม่ว่าจะเป็นการพรรณนาภาพตัวอักษรที่เหมือน “เริงระบำ” อยู่รอบเตียงและผนัง หรือมุมมองอื่น ๆ ที่เกิดจากการสังเกตโลกจากภายในห้อง

แม้ร่างกายจะถูกจำกัดอยู่กับที่ แต่งานชิ้นนี้ยังพาเราไปสัมผัสแก่นเรื่องของการอยู่กับอัมพาต ทั้งมิติทางการแพทย์และมิติของความเป็นมนุษย์ที่ต้องหาทางอยู่ร่วมกับข้อจำกัดของตัวเอง ห้องสมุดหลายแห่งจัดหัวเรื่องไว้ที่ “อัมพาต – ผู้ป่วย – ความเรียง” ซึ่งสะท้อนว่าหนังสือเล่มนี้ไม่ได้เล่าเพียงเรื่องโรค แต่เล่าถึงภาวะของการเป็นผู้ป่วยที่ยังคงคิด รู้สึก และสื่อสารกับโลกได้ในแบบของตัวเอง

ด้วยความที่เนื้อหาเป็นความเรียงจากประสบการณ์ตรง ผู้อ่านจะได้เห็นภาพของการสื่อสารที่เรียบง่ายแต่เปี่ยมความหมาย การใช้สายตาและการกะพริบตาเพื่อคืนความเป็นเจ้าของให้แก่ถ้อยคำที่อยากบอก และบรรยากาศของการใช้ชีวิตในแต่ละวัน ซึ่งทำให้ “ชุดประดาน้ำและผีเสื้อ” ถูกจัดไว้ในกลุ่มนวนิยายแปล ดราม่าชีวิต และวรรณกรรมเยาวชนไปพร้อมกัน ใครที่สนใจเรื่องราวของคนที่ยังคงพยายามสื่อสารแม้อยู่ในข้อจำกัดทางร่างกาย ลองเปิดหน้ากระดาษเล่มนี้ดู แล้วปล่อยให้ตัวอักษรที่ค่อย ๆ ถูกเลือกมาทีละตัวช่วยพาคุณไปรู้จักโลกอีกด้านที่อาจทำให้เห็นคุณค่าของคำพูดแต่ละคำมากขึ้น