เยือนถิ่นจีนโพ้นทะเล - สิรินธร

หนังสือ «เยือนถิ่นจีนโพ้นทะเล» เล่มนี้เป็นพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จัดอยู่ในชุดพระราชนิพนธ์ที่ทรงบันทึกไว้จากการเสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศ และเป็นลำดับที่ 49 ของชุดนี้ โดยเนื้อหาเกิดจากการเสด็จเยือนสาธารณรัฐประชาชนจีนครั้งที่ 15 ระหว่างวันที่ 14–23 ตุลาคม 2545

จุดที่น่าสนใจของเล่มนี้คือ พื้นที่ที่ทรงไปเยือนล้วนเป็นถิ่นฐานบ้านเกิดของชาวจีนโพ้นทะเล หรือหัวเฉียว ที่อพยพไปตั้งถิ่นฐานในประเทศต่าง ๆ ทั่วโลก รวมทั้งประเทศไทย จึงทำให้การเดินทางในเล่มนี้ไม่ได้เป็นเพียงการชมบ้านเมืองทั่วไป แต่เป็นการทำความรู้จักรากเหง้าและบ้านเกิดของผู้คนที่เชื่อมโยงกับสังคมไทยอย่างลึกซึ้ง

เนื้อหาภายในเล่มเรียบเรียงเป็นบันทึกการเดินทางตามกำหนดการรายวัน ตั้งแต่วันที่ 1 ถึงวันที่ 10 โดยทรงบันทึกสิ่งที่พบเห็นอย่างละเอียด ทั้งสภาพภูมิศาสตร์ธรรมชาติ ศิลปวัฒนธรรมพื้นถิ่น โบราณสถาน ศาสนสถาน พิพิธภัณฑ์ การศึกษา และสภาพเศรษฐกิจของแต่ละพื้นที่

เส้นทางที่ปรากฏในเล่มเริ่มจากกรุงปักกิ่ง ผ่านเมืองก่วงโจว (กวางโจว) ในมณฑลกวางตุ้ง เมืองฝูโจวและเมืองเซี่ยเหมินในมณฑลฝูเจี้ยน (ฮกเกี้ยน) ไปจนถึงไหโข่วในมณฑลไห่หนาน (ไหหลำ) แต่ละแห่งมีเรื่องราวที่ทรงบันทึกไว้แตกต่างกัน

ในกรุงปักกิ่ง ทรงบันทึกถึงมหาวิทยาลัยปักกิ่ง สถาบันวิทยาศาสตร์เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ ศูนย์ภาษาและวัฒนธรรมสำหรับคณะผู้แทนด้านการทูต และวังกงหวังฝู่

ที่ฝูโจวและมณฑลฝูเจี้ยน ทรงบันทึกถึงหออนุสรณ์สถานวีรบุรุษนายพลหลินเจ๋อสู วัดหย่งฉวน เจดีย์หลัวซิง อู่ต่อเรือหมาเหว่ย พิพิธภัณฑ์ฝูเจี้ยน อู๋อี๋ซาน เมืองโบราณของกษัตริย์หมิ่นเยว่ ภูเขาเทียนโหยว ผลงานของศิลปินเกอปี้ และพิพิธภัณฑ์อนุสรณ์สถานของจูซี

ส่วนที่เซี่ยเหมิน ทรงบันทึกถึงเกาะกู่ลั่งอวี่ สวนรื่อกวงเหยียน หอประวัติเจิ้งเฉิงกง สวนชูจวงและพิพิธภัณฑ์เปียโน วัดหนานผู่โถว มหาวิทยาลัยเซี่ยเหมิน และเขตเศรษฐกิจพิเศษไห่ชาง

ที่ไห่หนานและไหโข่ว ทรงบันทึกถึงวัดไคหยวน สะพานลั่วหยัง สุเหร่าชิงจิ้ง หลิงซานเซิ่งมู่ มหาวิทยาลัยฝึกหัดครูไห่หนาน พิพิธภัณฑ์ความหลากหลายทางชีวภาพไห่หนาน สุสานไห่รุ่ย เขตการค้าเสรีไหโข่ว อนุสรณ์สถานหลี่ซั่วซุน อนุสรณ์สถานทหารหญิงฉงไห่ เขตท่องเที่ยววัฒนธรรมหนานซาน และวัดหนานซาน/วิหารต้าสยงเป่าเตี้ยน

ปิดท้ายเส้นทางที่กวางโจว ทรงบันทึกถึงสถาบันวิทยาศาสตร์เกษตรและสถาบันวิจัยไม้ดอก

หนังสือเล่มนี้จึงเหมาะกับผู้อ่านที่สนใจเรื่องจีนในหลายมิติ ไม่ว่าจะเป็นภูมิประเทศและการท่องเที่ยว ประวัติศาสตร์ หรือเรื่องราวของผู้คนเชื้อสายจีนที่ผูกพันกับไทย หากคุณอยากตามรอยการเดินทางครั้งนี้ไปพร้อมกัน ทีละวัน ทีละเมือง ลองเปิดอ่านดูนะคะ แล้วจะพบว่าการทำความรู้จักจีนผ่านสายตาของผู้ที่สนใจรายละเอียดเล็ก ๆ ของผู้คนและสถานที่ อาจทำให้คุณมองเห็นความเชื่อมโยงระหว่างสองแผ่นดินได้ลึกซึ้งกว่าที่คิด