ซีโนโฟเบีย กลัวคนแปลกหน้า

ชวนทำความรู้จักกับหนังสือที่พาเราไปสำรวจความรู้สึกกลัวคนแปลกหน้า ผ่านผลงานที่ กิติกร มีทรัพย์ และ ส. สีมา ช่วยกันเรียบเรียงไว้ในชื่อ ซีโนโฟเบีย กลัวคนแปลกหน้า

คำว่า เซโนโฟเบีย มาจากภาษากรีก Phobos ที่หมายถึงความกลัว และ Xenos ที่หมายถึงคนแปลกหน้า ชาวต่างชาติ หรือคนนอก เมื่อพูดถึงความหมายเชิงการแพทย์ ราชบัณฑิตยสถานให้คำอธิบายว่าเป็นอาการกลัวคนแปลกหน้า ส่วนในทางรัฐศาสตร์หมายถึงความเกลียดกลัวต่างชาติ ซึ่งเป็นความกลัวและความไม่ชอบผู้คนหรือวัฒนธรรมที่มองว่าแปลกหรือไม่รู้จัก

หนังสือเล่มนี้ชวนมองว่าแท้จริงแล้ว เซโนโฟเบีย อาจเป็นภาวะสุขภาพจิตรูปแบบหนึ่งที่จัดอยู่ในกลุ่มความผิดปกติของความวิตกกังวล โดยผู้ที่เผชิญกับสิ่งที่กลัวอาจมีอาการอย่างคลื่นไส้ เวียนศีรษะ เหงื่อออก สั่น หรือหายใจถี่ให้เห็นได้ในบางกรณี

จุดที่น่าคิดคือ การแยกแยะว่า เซโนโฟเบีย แตกต่างจากการเหยียดเชื้อชาติ เพราะกลัวคนแปลกหน้า แบ่งผู้คนเป็นคนวงในกับคนนอกบนเกณฑ์ที่อาจไม่ใช่เชื้อชาติเสมอไป ขณะที่การเหยียดเชื้อชาติมุ่งเน้นที่ลักษณะทางกายภาพและระบบการกดขี่ ทำให้ความกลัวนี้มีที่มาที่ไปซับซ้อนกว่าที่เราคิด

ส่วนหนึ่งของเนื้อหาสำรวจสาเหตุที่อยู่เบื้องหลัง ทั้งการรับรู้ว่าตัวเองหรือคนในกลุ่มถูกคุกคาม ความเชื่อที่เรียนรู้มาจากครอบครัวและสังคม ประสบการณ์บาดเจ็บหรือวิกฤตในชีวิต และการโฆษณาชวนเชื่อทางการเมืองที่มีส่วนปลุกความกลัวนี้ให้แรงขึ้น

เล่มที่ยังชวนดูแนวทางรับมืออย่างเป็นรูปธรรม เช่น การยืนหยัดเมื่อพบพฤติกรรม xenophobia การใช้หลัก 5D ได้แก่ เบี่ยงเบนความสนใจ มอบหมาย ล่าช้า เอกสาร รวมถึงการรับรู้และยอมรับความแตกต่าง การพูดคุยกับเด็ก และการบำบัด ซึ่งเป็นมุมมองที่ทำให้เรื่องกลัวคนแปลกหน้าไม่ใช่แค่เรื่องของคนอื่น แต่เป็นเรื่องที่เราทุกคนมีส่วนร่วมได้

ใครที่สนใจอยากทำความเข้าใจว่าความกลัวคนแปลกหน้าก่อตัวขึ้นมาได้อย่างไร และเราจะอยู่ร่วมกันในสังคมที่ต่างกันได้อย่างไรบ้าง ลองเปิดเล่มนี้ดู แล้วค่อย ๆ สังเกตว่าความคิดของเราต่อคนแปลกหน้าอาจค่อย ๆ ปรับ มุมมองไปทีละนิดก็ได้