ตื่นบนเตียงอื่น

หนังสือเล่มนี้พาเราออกจากห้องทำงานไปไกลถึงเกาะเล็ก ๆ แห่งหนึ่งในฟิลิปปินส์ ผ่านงานเขียนกึ่งสารคดีที่ผสมบันทึกการเดินทางเข้ากับการตั้งคำถามเชิงปรัชญา ปราบดา หยุ่น เล่าเส้นทางของเขาที่ออกจากเมืองท่าดูมาเกเต้มุ่งหน้าไปยังเกาะซิกิฮอร์ ซึ่งผู้คนท้องถิ่นเรียกขานกันว่าเกาะมนตร์ดำ ดินแดนที่ขึ้นชื่อเรื่องความเชื่อเรื่องหมอผี มนตร์ดำ และอำนาจเหนือธรรมชาติ

ปลายทางของการเดินทางครั้งนี้ไม่ใช่แค่การท่องเที่ยว แต่คือการศึกษาค้นคว้าแนวคิด "แพนเธอิสม์" (Pantheism) แนวคิดที่มองว่าธรรมชาติกับพระเจ้าเป็นสิ่งเดียวกัน ท่ามกลางวัฒนธรรมความเชื่อเชิงวิญญาณนิยม (animism) ของผู้คนบนเกาะ ผู้เขียนเลือกเล่าวัฒนธรรมและความเชื่อผ่านการเปรียบเทียบเชิงปรัชญามากกว่าจะเล่ากิจวัตรประจำวันในแบบบันทึกท่องเที่ยวทั่วไป ชื่อของนักคิดอย่าง บารุค สปิโนซา, เฮนรี เดวิด ธอโร และเจมส์ เลิฟล็อก ถูกหยิบมาโยงเข้ากับคำถามเรื่องมนุษย์ พระเจ้า และธรรมชาติ

งานชิ้นนี้เกิดขึ้นหลังจากผู้เขียนพยายามหาทางหลบหนีความเบื่อหน่ายและความซ้ำเดิมในชีวิต แล้วเลือกศึกษาอภิปรัชญาว่าด้วยความหมายของธรรมชาติ โดยตั้งใจค้นคว้าจากทั้งฟิลิปปินส์และญี่ปุ่น แต่ในเล่มนี้เล่าเฉพาะเหตุการณ์ในฟิลิปปินส์ เนื้อหาส่วนใหญ่เดิมทีเป็นบทความที่ตีพิมพ์ต่อเนื่องในนิตยสารเกนรอนช่วงปี 2016–2018 ก่อนจะถูกรวบรวมและปรับแก้ให้เป็นหนังสือ

การตีความชื่อเรื่อง "ตื่นบนเตียงอื่น" ชวนให้คิดถึงการตื่นลืมตาอีกครั้งหลังผ่านการเปลี่ยนแปลงภายใน เพื่อมองโลกใบเดิมด้วยดวงตาอีกดวง ตัวหนังสือจึงไม่ใช่แค่บันทึกว่าไปพบเจออะไรมา หากแต่เป็นบันทึกว่าได้คิดอะไรระหว่างนั้น

ถ้าคุณสนใจการเดินทางที่พาไปทั้งเกาะแปลกตากับคำถามเรื่องความเชื่อและธรรมชาติในคราวเดียวกัน ลองเปิดเล่มนี้ดู แล้วค่อย ๆ ตามผู้เขียนไปดูว่า ความเชื่อของคนท้องถิ่นกับแนวคิดปรัชญาตะวันตกจะมาบรรจบกันตรงไหน