THE MALAY ARCHIPELAGO 2 หมู่เกาะมาเลย์

หมู่เกาะมาเลย์ 2 (The Malay Archipelago 2) คือฉบับแปลไทยของบันทึกการเดินทางชุดคลาสสิกที่อัลเฟรด รัสเซล วอลเลซ นักธรรมชาติวิทยาผู้เก็บรวบรวมหลักฐานและพัฒนาทฤษฎีวิวัฒนาการขึ้นมาอย่างเป็นอิสระจากชาร์ลส์ ดาร์วิน เขียนขึ้นจากประสบการณ์จริงในภูมิภาคหมู่เกาะมาเลย์และบอร์เนียว โดยต้นฉบับตีพิมพ์ครั้งแรกเมื่อ ค.ศ. 1869 และเล่มที่แปลไทยนี้คือภาคต่อของบันทึกการเดินทางชุดเดียวกัน

วอลเลซใช้เวลาราวแปดปีเดินทางสำรวจหมู่เกาะในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ทั้งขึ้นภูเขาไฟ เก็บตัวอย่างสิ่งมีชีวิตนับพันชิ้น และบันทึกแบบแผนการกระจายตัวทางชีวภูมิศาสตร์ซึ่งมีอิทธิพลต่อแนวคิดเรื่องวิวัฒนาการ เล่ม 2 นี้ไล่เรียงเส้นทางและหัวข้อของการเดินทางช่วงหลังไว้อย่างเป็นขั้นเป็นตอน ตั้งแต่หมู่เกาะโมลุกกะกับเตอร์นาตี กิโลโล ไคโออาและบัตเชียน ซีแรม โกแรม และหมู่เกาะมาตาเบลโล ไปจนถึงโบรุ พร้อมบทว่าด้วยธรรมชาติวิทยาของโมลุกกะ

จากนั้นผู้อ่านจะได้ตามวอลเลซต่อไปยังหมู่เกาะอะรู ทั้งเรื่องของด็อบโบ การเดินทาง และภูมิศาสตร์กายภาพของเกาะ ต่อด้วยนิวกินีและดอเรย์ ไวกิอู เรื่องของนกปักษาสวรรค์ และธรรมชาติวิทยาของหมู่เกาะปาปัว

สิ่งที่น่าสนใจของหนังสือเล่มนี้คือมันไม่ได้พูดถึงแค่สัตว์และพืช หากยังรวมถึงความเป็นอยู่ของชนพื้นเมืองในภูมิภาคนี้ในอดีตอย่างละเอียด มีบทว่าด้วยเชื้อชาติของผู้คนในหมู่เกาะมาเลย์ และภาคผนวกที่ศึกษากะโหลกและภาษาของกลุ่มชนต่างๆ ในหมู่เกาะนี้ด้วย

ด้วยขอบเขตเนื้อหาที่ครอบคลุมทั้งธรรมชาติวิทยา พฤกษศาสตร์ ชาติพันธุ์วิทยา และการเดินทาง หนังสือเล่มนี้จึงถูกมองว่าเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์สำคัญสองด้านในเวลาเดียวกัน คือด้านการพัฒนาทฤษฎีวิวัฒนาการ และด้านการบันทึกการสำรวจภูมิภาคหมู่เกาะมาเลย์ทั้งในเรื่องธรรมชาติ ผู้คน และวัฒนธรรม หัวข้ออย่างประวัติศาสตร์ธรรมชาติของหมู่เกาะมาเลย์ ชาติพันธุ์วิทยาของหมู่เกาะมาเลย์ และคำบรรยายการเดินทางในภูมิภาคนี้ สะท้อนว่าตัวงานวางตัวอยู่กึ่งกลางระหว่างบันทึกนักสำรวจกับงานวิชาการด้านธรรมชาติและมนุษย์

ถ้าคุณสนใจว่าคนคนหนึ่งใช้เวลาหลายปีกลางทะเลและกลางป่าเพื่อตั้งคำถามใหญ่เรื่องกำเนิดของสิ่งมีชีวิตได้อย่างไร ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อยๆ เดินตามเส้นทางของวอลเลซไปทีละเกาะ ทีละบท บางทีรายละเอียดเล็กๆ ที่เขาจดไว้ อาจทำให้คุณมองแผนที่เอเชียตะวันออกเฉียงใต้ในหัวเปลี่ยนไปก็ได้