ช้างในชีวิตของผม - ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช

«ช้างในชีวิตของผม» คือรวมความเรียงของ ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช ที่ชวนเรามองความสัมพันธ์ระหว่างคนไทยกับช้างผ่านสายตาของนักเขียนคนสำคัญของบ้านเรา หนังสือเล่มนี้จัดอยู่ในกลุ่มสารคดีเชิงความเรียง ไม่ใช่ตำราวิชาการสัตววิทยา แต่เป็นการเขียนถึงช้างในฐานะส่วนหนึ่งของชีวิตและสังคมไทย

เนื้อหาหลักของเล่มว่าด้วยช้างในบริบทของเมืองไทย ทั้งในแง่ของสัตว์ที่อยู่คู่กับผู้คนมาแต่ไหนแต่ไร และในแง่ของการเป็นส่วนหนึ่งของวิถีชีวิตและประเพณีไทย หัวเรื่องของหอสมุดหลายแห่งจัดหมวดหนังสือเล่มนี้ไว้ว่าด้วย «ช้าง -- ไทย» และ «ช้าง -- ไทย -- รวมเรื่อง» ควบคู่กับ «ไทย -- ความเป็นอยู่และประเพณี» สะท้อนว่าผู้อ่านจะได้พบเรื่องราวของช้างที่โยงกับวัฒนธรรมและชีวิตประจำวันของคนไทย ไม่ได้แยกช้างออกจากสังคมไปเป็นเพียงเรื่องของสัตว์ป่า

ด้วยความเป็นความเรียง เล่มนี้จึงเดินเรื่องด้วยน้ำเสียงของการเล่าและคิดใคร่ครวญมากกว่าการยกข้อมูลเป็นข้อ ๆ ตัวหนังสือและภาพประกอบในเล่มช่วยพาให้ภาพของช้างและเรื่องราวแวดล้อมชัดขึ้น เนื้อหาถูกจัดอยู่ในชุด «สาระสำหรับชีวิต» ซึ่งบอกใบ้ว่างานชิ้นนี้ตั้งใจให้อ่านแล้วได้ข้อคิดมากกว่าความรู้แบบท่องจำ

สำหรับคนที่สนใจช้างไทย หรืออยากเห็นว่าคนรุ่นหนึ่งมองช้างอย่างไรในฐานะเพื่อนร่วมชีวิตและเพื่อนร่วมสังคม เล่มนี้ชวนนั่งอ่านสบาย ๆ ทีละบท ทีละความเรียง แล้วลองสังเกตดูว่าช้างเข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของชีวิตคนไทยตรงไหนบ้าง และมุมมองนั้นยังพูดกับเราวันนี้ได้แค่ไหน