How Doctors Think

วิธีคิดของแพทย์ เล่มนี้ชวนเรามองเบื้องหลังการวินิจฉัยและการรักษา ผ่านสายตาของเจอโรม กรูพแมน แพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านมะเร็งวิทยาและนักเขียนที่ถ่ายทอดทั้งมุมมองของคนทำงานในวงการและมุมมองของคนไข้ไว้ในเล่มเดียวกัน

เรื่องราวเปิดด้วยหญิงวัยสามสิบกว่าคนหนึ่งที่ต้องทนกับอาการปวดท้องและน้ำหนักลดมาเป็นเวลานาน กว่าจะได้ข้อสรุปว่าเธอเป็นโรคเซลิแอค เธอต้องพบแพทย์ไปราวสามสิบคนตลอดสิบห้าปีที่ผ่านมา กรณีนี้สะท้อนว่าแม้การแพทย์จะก้าวหน้าแค่ไหน แต่ก็ยังเป็นวิทยาศาสตร์ที่ไม่แน่นอน แพทย์ทุกคนจึงมีโอกาสผิดพลาดได้ และหนังสือเล่มนี้สนใจว่าเราจะเข้าใจกระบวนการคิดของแพทย์และช่วยให้การคิดนั้นดีขึ้นได้อย่างไร

กรูพแมนพูดคุยกับแพทย์ที่มีชื่อเสียงหลายท่าน และหยิบงานวิจัยด้านจิตวิทยามาใช้อธิบายว่าความคิดของเราถูกหล่อเลี้ยงด้วยอะไรบ้าง เช่น แนวคิดฮิวริสติกแบบ availability ซึ่งหมายถึงแนวโน้มที่คนเราจะตัดสินความเป็นไปได้ของสิ่งหนึ่งจากตัวอย่างที่นึกขึ้นมาได้ง่ายที่สุด ในห้องตรวจ แนวโน้มนี้อาจทำให้แพทย์วินิจฉัยโรคที่ตนพบเห็นบ่อยเกินจริง และละเลยความเป็นไปได้อื่น เขาเล่าด้วยว่าแพทย์ที่ดูอบอุ่นและเอาใจใส่ หรือแพทย์ที่ดูมั่นใจในตัวเอง อาจไม่ได้สะท้อนความสามารถทางคลินิกที่แท้จริงเสมอไป

อีกด้านหนึ่ง หนังสือเล่าเรื่องราวส่วนตัวของผู้เขียนเอง ทั้งในบทบาทของแพทย์ที่ต้องวินิจฉัยผู้ป่วย และบทบาทของผู้ป่วยที่ต้องหาทางรักษาอาการเอ็นที่มือขวาของตัวเอง ประสบการณ์สองด้านนี้ช่วยให้เห็นทั้งความไม่แน่นอนของความรู้ทางการแพทย์และความสำคัญของการรับฟังผู้ป่วยอย่างจริงจัง เพราะบางครั้งคำตอบอาจอยู่ในเรื่องเล่าของคนไข้เอง และแพทย์อาจตัดบทสนทนาก่อนที่ผู้ป่วยจะเล่าจบ

ตอนท้ายของเล่มยังมีคำแนะนำสำหรับผู้ป่วย เช่น การถามว่ายังมีทางเลือกอื่นอีกไหม มีอาการใดที่ไม่สอดคล้องกับข้อสันนิษฐานเดิมหรือเปล่า หรือการลองเล่าประวัติใหม่อีกครั้งตั้งแต่ต้น เพราะการสื่อสารที่ดีอาจช่วยให้ทั้งแพทย์และผู้ป่วยมองเห็นภาพที่ชัดเจนขึ้น หากคุณสนใจว่าความคิดของคนเรามีผลต่อการวินิจฉัยและการรักษาเพียงใด หรืออยากติดตามว่าผู้เขียนจะคลี่ความไม่แน่นอนในวิชาชีพนี้อย่างไร หนังสือเล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ อ่านและลองตั้งคำถามไปพร้อมกัน