สมุดภาพโครงการตามพระราชดำริ

สมุดภาพโครงการตามพระราชดำริ เล่มนี้พาผู้อ่านไปรู้จักโครงการอันเนื่องมาจากพระราชดำริในพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผ่านเนื้อหาที่เรียบเรียงขึ้นเพื่อศึกษาและเผยแพร่แนวคิดการพัฒนาที่ผูกพันกับชีวิตของผู้คนและสภาพแวดล้อมของไทย

ภายในเล่าถึงที่มาของแต่ละโครงการอย่างเป็นลำดับ เริ่มจากโครงการแก้มลิงที่เกิดจากพระราชดำริเมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน พ.ศ. 2538 เพื่อรับมือปัญหาน้ำท่วมขังและช่วยอนุรักษ์น้ำ โดยอาศัยหลักการกักเก็บและระบายน้ำให้สอดคล้องกับจังหวะขึ้นลงของน้ำทะเล มีทั้งแก้มลิงขนาดใหญ่ ขนาดเล็ก และพื้นที่ที่เรียกว่าแก้มลิงเอกชนหรือแก้มลิงสาธารณะ ขึ้นอยู่กับว่าเป็นพื้นที่ของเอกชนหรือของราชการและรัฐวิสาหกิจ

อีกด้านหนึ่งคือโครงการหน่วยแพทย์พระราชทาน ซึ่งเริ่มเมื่อวันที่ 29 มกราคม พ.ศ. 2512 จากการเสด็จเยี่ยมโครงการชาวเขาแล้วพบราษฎรที่เจ็บป่วย จึงมีการตรวจรักษาโดยไม่คิดมูลค่าและอบรมหมอหมู่บ้านไปพร้อมกัน ส่วนโครงการแกล้งดินสะท้อนความพยายามแก้ปัญหาดินเปรี้ยวจัดในพื้นที่จังหวัดนราธิวาส ด้วยการทำให้ดินเปียกและแห้งสลับกันเพื่อกระตุ้นปฏิกิริยาเคมี แล้วปรับสภาพดินด้วยปูนขาว

หนังสือยังกล่าวถึงการส่งเสริมการปลูกหญ้าแฝกซึ่งเป็นพืชพื้นบ้านของไทย เพื่อป้องกันการชะล้างพังทลายของหน้าดินและรักษาความชุ่มชื้น โดยเริ่มราววันที่ 22 มิถุนายน พ.ศ. 2534 รวมถึงโครงการส่วนพระองค์สวนจิตรลดาที่เริ่มในปี พ.ศ. 2504 เพื่อศึกษา ทดลอง และวิจัยด้านการเกษตร ทั้งการปลูกข้าว การเลี้ยงโคนม และการเพาะพันธุ์ปลานิล โดยแบ่งเป็นโครงการที่ไม่ใช่ธุรกิจและโครงการกึ่งธุรกิจ

อีกเรื่องที่น่าสนใจคือกังหันน้ำชัยพัฒนา เครื่องกลเติมอากาศที่ผิวน้ำหมุนช้าแบบทุ่นลอย รุ่น RX-2 ซึ่งเริ่มจากพระราชดำริเมื่อวันที่ 24 ธันวาคม พ.ศ. 2531 เพื่อบำบัดน้ำเสีย โดยได้แนวคิดมาจากหลุกของชาวบ้าน และปิดท้ายด้วยมูลนิธิอานันทมหิดลที่เริ่มจากทุนอานันทมหิดลใน พ.ศ. 2498 ก่อนเปลี่ยนเป็นมูลนิธิเมื่อวันที่ 3 เมษายน พ.ศ. 2502 เพื่อพระราชทานทุนศึกษาชั้นสูงและสนับสนุนการค้นคว้าวิชาการ

หากคุณสนใจว่าแต่ละโครงการเกิดขึ้นจากปัญหาใดและแก้ไขอย่างไร สมุดภาพเล่มนี้น่าจะเป็นอีกทางหนึ่งให้ได้ค่อย ๆ ทำความรู้จักแนวพระราชดำริเหล่านี้อย่างใกล้ชิด