ชีวิตที่ถูกละเมิด : เรื่องเล่า กะเทย ทอม ดี้ หญิงรักหญิง ชายรักชาย และกฏหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ

หนังสือ “ชีวิตที่ถูกละเมิด : เรื่องเล่ากะเทย ทอม ดี้ หญิงรักหญิง ชายรักชาย และกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ” เล่มนี้ชวนเรามองเรื่องสิทธิมนุษยชนผ่านชีวิตจริงของคนหลากหลายทางเพศในประเทศไทย โดยมี จันทร์จิรา บุญประเสริฐ เป็นบรรณาธิการและผู้รวบรวมเนื้อหา หัวใจของเล่มคือการอธิบายหลักการยอกยาการ์ตา (Yogyakarta Principles) ซึ่งเป็นหลักการสากลด้านสิทธิมนุษยชนที่เกี่ยวกับอัตลักษณ์ทางเพศและวิถีทางเพศ พร้อมยกตัวอย่างการละเมิดสิทธิที่เกิดขึ้นจริงในสังคมไทย เพื่อให้ผู้อ่านเห็นภาพว่าหลักการระดับระหว่างประเทศนั้นเชื่อมโยงกับชีวิตประจำวันของผู้คนอย่างไร

เนื้อหาค่อย ๆ คลี่ประเด็นสิทธิในหลายมิติ ทั้งสิทธิความเสมอภาคและการไม่เลือกปฏิบัติ สิทธิในการได้รับการยอมรับเบื้องหน้ากฎหมาย สิทธิในการศึกษา สิทธิในการงาน สิทธิในความมั่นคงทางสังคมและมาตรการป้องกันทางสังคม สิทธิในการเข้าถึงมาตรฐานด้านสุขภาพที่สูงที่สุด การคุ้มครองจากทุรเวชปฏิบัติ สิทธิในการสร้างครอบครัว สิทธิเสรีภาพในการเคลื่อนไหว สิทธิในความเป็นส่วนตัว สิทธิเสรีภาพในความคิดเห็นและการแสดงออก ไปจนถึงสิทธิในการมีส่วนร่วมในกิจกรรมด้านวัฒนธรรม แต่ละหัวข้อไม่ได้หยุดอยู่แค่ตัวบทกฎหมาย หากผูกโยงกับสถานการณ์ที่คนข้ามเพศ คนรักเพศเดียวกัน และคนที่มีอัตลักษณ์ทางเพศหลากหลายต้องเผชิญ

ประเด็นด้านการศึกษาเป็นตัวอย่างที่หนังสือให้พื้นที่มากเป็นพิเศษ ทั้งเรื่องระเบียบการแต่งกายในสถาบันการศึกษา การถูกกีดกันออกจากบางสาขาวิชา และการสูญเสียการสนับสนุนจากครอบครัวด้านการศึกษาเมื่อเปิดเผยตัวตนทางเพศ สิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าการเลือกปฏิบัติไม่ได้เกิดขึ้นเฉพาะในที่ทำงานหรือในที่สาธารณะเท่านั้น แต่เริ่มต้นได้ตั้งแต่ในห้องเรียนและในบ้าน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่ควรจะปลอดภัยที่สุดสำหรับเด็กและเยาวชน

ด้วยการวางเรื่องเล่าไว้เคียงกับกรอบกฎหมายสิทธิมนุษยชนระหว่างประเทศ หนังสือเล่มนี้จึงทำหน้าที่เป็นเครื่องมือสำหรับสร้างความเข้าใจเรื่องสิทธิของคนหลากหลายทางเพศ และเป็นงานอ้างอิงที่ปรากฏในรายงานขององค์การแรงงานระหว่างประเทศ เหมาะกับผู้อ่านที่สนใจกฎหมายสิทธิมนุษยชน ผู้ทำงานด้านสิทธิและความหลากหลายทางเพศ ตลอดจนคนที่อยากเข้าใจว่าหลักการระดับสากลแปลงมาเป็นการคุ้มครองชีวิตจริงได้อย่างไร

ถ้าคุณอยากเห็นว่าหลักการยอกยาการ์ตาสะท้อนอยู่ในชีวิตของกะเทย ทอม ดี้ หญิงรักหญิง และชายรักชายอย่างไรบ้าง ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามไปทีละประเด็นดูนะคะ บางทีเรื่องที่เราคิดว่าไกลตัวอาจใกล้ชิดกับชีวิตของผู้คนรอบข้างมากกว่าที่คิด