พันหนึ่งทิวา

“พันหนึ่งทิวา” ฉบับที่แปลและเรียบเรียงโดยเสฐียรโกเศศ-นาคะประทีป ซึ่งเป็นนามปากการ่วมของพระยาอนุมานราชธนและพระสารประเสริฐ (ตรี นาคะประทีป) ถือเป็นงานแปลภาษาไทยจากชุดนิทานตะวันออกกลาง โดยมีชื่อเรื่องตามรูปแบบอื่นว่า “อาหรับราตรี” และยังปรากฏในชื่อ “1001 ทิวา” อีกด้วย จัดอยู่ในกลุ่มนวนิยายอาหรับ และฉบับของกรมศิลปากรแปลจากต้นฉบับภาษาอังกฤษ โดยจัดอยู่ในหมวดเรื่องแปล (นิยาย-นิทาน) และเป็นส่วนหนึ่งของงานนิพนธ์ชุดสมบูรณ์ของพระยาอนุมานราชธน

เนื้อเรื่องหลักที่แหล่งข้อมูลบรรยายไว้เล่าถึงพระเจ้าโตกรุลเบแห่งแคชเมียร์ ผู้มีพระธิดางดงาม เจ้าชายหลายองค์ส่งฑูตมาสู่ขอ แต่พระธิดาองค์นั้นเกลียดชังชายทั้งหลายเพราะสุบิน พระเจ้าจึงเกรงว่าเจ้าชายทั้งหลายจะโกรธ จึงปรึกษาพระพี่เลี้ยง และพระพี่เลี้ยงก็เล่านิทานถวายทุกเช้า จนครบหนึ่งพันหนึ่งทิวา

ด้วยเหตุนี้ หัวใจของเล่มจึงเป็นการร้อยเรื่องเล่าจำนวนมากเข้าด้วยกันเป็นสายเดียว ผ่านการเล่านิทานที่ดำเนินต่อเนื่องวันแล้ววันเล่า ขณะเดียวกันก็มีเงื่อนงำของความเกลียดชังชายซึ่งเกิดจากสุบิน และความกังวลของพระเจ้าที่มีต่อไมตรีกับบ้านเมืองอื่น คั่นอยู่เป็นแกนเรื่อง

งานชิ้นนี้ยังได้รับการเรียกขานว่าเป็นอมตะนิยายเปอร์เซียที่เก่าแก่กว่าพันปี และเป็นเรื่องเล่าที่สนุกสนานยอดเยี่ยมไม่แพ้อาหรับราตรี จึงเหมาะกับผู้อ่านที่สนใจนิทานตะวันออกกลางและนวนิยายอาหรับในฉบับแปลไทยที่มีชื่อเสียงมายาวนาน

สำหรับใครที่อยากสัมผัสการเล่าเรื่องแบบตะวันออกกลางผ่านสำนวนแปลของสองผู้ทรงคุณวุฒิ ลองเปิด “พันหนึ่งทิวา” ดูสักครั้ง แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าพระพี่เลี้ยงจะพาผู้ฟังผ่านวันคืนทั้งพันหนึ่งไปได้อย่างไร