ต้นน้ำ ภูผา และป่าทราย - พระราชนิพนธ์ใน สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี

หนังสือ 「ต้นน้ำ ภูผา และป่าทราย」 เป็นพระราชนิพนธ์ในสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี จัดอยู่ในชุดหนังสือที่บันทึกการเสด็จพระราชดำเนินเยือนต่างประเทศ ลำดับที่ 48 โดยเนื้อหาของเล่มนี้ว่าด้วยการเสด็จพระราชดำเนินเยือนประเทศจีน และมีเนื้อหาสาระเกี่ยวกับภูมิประเทศและการท่องเที่ยวของจีน ตลอดจนความเป็นอยู่และประเพณีของชาวจีน ซึ่งอยู่ในรูปแบบของบันทึกการเดินทาง

จุดที่น่าสนใจของเนื้อหาคือการระบุถึงเมืองคุนหมิงโดยเฉพาะ ทั้งในแง่ของการเสด็จเยือนและในแง่ของภูมิประเทศและการท่องเที่ยวของเมืองนี้ จึงนับเป็นส่วนที่ทำให้หนังสือเล่มนี้ต่างจากบันทึกการเดินทางทั่วไป เพราะผู้อ่านจะได้เห็นภาพของพื้นที่ทางตะวันตกเฉียงใต้ของจีนผ่านสายพระราชนิพนธ์

ชื่อเรื่อง ต้นน้ำ ภูผา และป่าทราย ชวนให้คิดถึงเส้นทางที่พาเราเข้าไปสัมผัสธรรมชาติในรูปแบบต่างๆ ทั้งแหล่งต้นน้ำ ภูเขา และพื้นที่ที่เป็นป่าทราย ซึ่งเป็นฉากหลังของเรื่องราวที่ถ่ายทอดออกมาเป็นคำบรรยาย พร้อมกันนั้นหนังสือยังมีภาพประกอบและแผนที่อยู่ในเล่ม ช่วยให้ผู้อ่านเห็นภาพของสถานที่และเส้นทางได้ชัดเจนยิ่งขึ้น

ในด้านของภาษาที่ใช้ งานชิ้นนี้เป็นพระราชนิพนธ์ที่บันทึกสิ่งที่พบเห็นและเรียนรู้ระหว่างการเสด็จพระราชดำเนิน ด้วยน้ำเสียงที่เป็นกันเองและเต็มไปด้วยรายละเอียดเกี่ยวกับผู้คน วิถีชีวิต และประเพณีของจีน ซึ่งเป็นอีกมิติหนึ่งที่ทำให้หนังสือเล่มนี้มีคุณค่าในฐานะบันทึกการเดินทาง

สำหรับผู้อ่านที่ชื่นชอบเรื่องราวการเดินทาง โดยเฉพาะการเดินทางในประเทศจีน น่าจะสนุกกับการค่อยๆ ติดตามเส้นทางตามที่บันทึกไว้ทีละหน้า และชวนให้ลองเปิดอ่านดู