EX' นิตยสารวง Grand EX' 32 แกรนด์เอ็กซ์

EX' ฉบับที่ 32 เป็นนิตยสารที่จัดทำขึ้นเพื่อนำเสนอเรื่องราวของวงดนตรีไทยชื่อดังอย่างวงแกรนด์เอ็กซ์ (GRAND EX') วงดนตรีแนวสตริงคอมโบที่สร้างชื่อเสียงมายาวนานหลายทศวรรษ

ชื่อ "แกรนด์เอ็กซ์" เกิดจากการรวมชื่อวง Grand Funk Railroad และ The Jimi Hendrix Experience เข้าด้วยกันเป็น "Grand Experience" ก่อนจะย่อเหลือ "Grand Ex'" โดยได้แรงบันดาลใจจากงาน Expo '70 ที่โอซากะซึ่งเขียนย่อว่า "EX' 70" วงใช้ชื่อย่อ "GRAND EX'" และสัญลักษณ์ EX' มาตลอด

วงแกรนด์เอ็กซ์ก่อตั้งขึ้นในปี พ.ศ. 2512 โดยนคร เวชสุภาพร (ต้อง) ผู้เป็นหัวหน้าวงและมือกีตาร์ ร่วมกับเพื่อนนักเรียนจากวิทยาลัยบพิตรพิมุข จุดเริ่มต้นมาจากการประกวดวงสตริงคอมโบชิงแชมป์ประเทศไทยครั้งที่ 3 ซึ่งวงได้ตำแหน่งรองชนะเลิศและรางวัลขวัญใจสื่อมวลชน สมาชิกหลักในคลาสสิกไลน์อัป 9 คน ประกอบด้วย นคร เวชสุภาพร, ดนุพล แก้วกาญจน์ (แจ้), ประสิทธิ์ ไชยะโท (เบิ้ม), วสันต์ สิริสุขพิสัย (ตี๋), เสน่ห์ ศุภรัตน์ (แดง), ทนงศักดิ์ อาภรณ์ศิริ (แอ๊ด), พนัส หิรัญกสิ (รัก), โชคดี พักภู่ (เต๊ะ) และศรายุทธ สุปัญโญ (อ๊อด)

แนวดนตรีของวงครอบคลุมหลากหลาย ทั้งคันทรี่ป็อป ลูกทุ่ง ป็อปร็อก ดิสโก้ สตริงคอมโบ และโฟล์ค ผลงานเพลงเริ่มจากซิงเกิลแรก "คู่นก" ในปี พ.ศ. 2520 ตามด้วยอัลบั้ม "ลูกทุ่งดิสโก้" ชุดที่ 1 ในเดือนสิงหาคม 2521 และชุดที่ 2 ในเดือนมีนาคม 2523 ซึ่งเป็นการผสมผสานดิสโก้สากลเข้ากับลูกทุ่งได้อย่างลงตัว จากนั้นมีผลงานอย่าง "เขิน" ในเดือนกรกฎาคม 2523 และ "ผู้หญิง" ในเดือนมีนาคม 2524

อัลบั้ม "แกรนด์เอ็กซ์โอ" หรือ Grand XO ในเดือนตุลาคม 2524 นับเป็นความสำเร็จครั้งใหญ่ที่สุดของวง ด้วยการนำเพลงลูกกรุงเก่ามาเรียบเรียงใหม่ จนมียอดขายเกิน 1.5 ล้านตลับ ซึ่งเป็นสถิติสูงสุดของวง ต่อมายังมีผลงานชุด "บุพเพสันนิวาส" ในเดือนมีนาคม 2525, "นิจนิรันดร์" ในเดือนกันยายน 2525, "พรหมลิขิต" ในเดือนตุลาคม 2525, "เพชร" ในเดือนกันยายน 2526 ซึ่งได้รับการยกย่องว่าเป็นผลงานที่ดีที่สุดของวง, "บริสุทธิ์" ในเดือนเมษายน 2527 ที่ได้ชื่อมาจากบุตรชายของนครอย่าง โต๋-ศักดิ์สิทธิ์ เวชสุภาพร, "ดวงเดือน" ในเดือนพฤศจิกายน 2527 ซึ่งเป็นอัลบั้มสุดท้ายของคลาสสิกไลน์อัป รวมถึง "หัวใจสีชมพู" ในเดือนมีนาคม 2528 และ "สายใย" ในเดือนกรกฎาคม 2528

เพลงที่ยังเป็นที่จดจำจนถึงทุกวันนี้ ได้แก่ เชื่อฉัน, เพียงสบตา, หัวใจมีปีก, บุพเพสันนิวาส, โบว์สีแดง, ลมสวาท, รักในซีเมเจอร์, คนธรรพ์รำพัน และอุษาสวาท วงแกรนด์เอ็กซ์ทำงานในช่วงปี พ.ศ. 2512–2533 ก่อนกลับมารวมตัวอีกครั้งในช่วง พ.ศ. 2546–2562

จุดเด่นสำคัญของวงคือการเป็นวงแรกๆ ของไทยที่วางแผนงานอย่างเป็นระบบ เน้นภาพลักษณ์สุภาพเรียบร้อยควบคู่ไปกับการตลาด มีการสร้างประวัติศาสตร์ด้วยยอดขายเทปเกิน 1 ล้านตลับเป็นครั้งแรกจากอัลบั้มลูกทุ่งดิสโก้ มีสื่อของตัวเองทั้งนิตยสาร รายการวิทยุ และโฆษกประจำวง ตลอดจนมีแฟนคลับที่จัดระบบในชื่อ "สายเลือดแกรนด์เอ็กซ์" นอกจากนี้ยังริเริ่มคอนเสิร์ตเปิดอัลบั้มครั้งแรกของไทยและถ่ายทอดสดทางโทรทัศน์ และมีบทบาทสำคัญในการทำให้คนไทยหันมาสนใจฟังเพลงไทยมากขึ้น วงกลับมาจัดคอนเสิร์ตใหญ่อีกครั้งในปี 2559 และจัดคอนเสิร์ตสุดท้ายในปี 2562 ก่อนยุบวง

ถ้าคุณเป็นแฟนเพลงไทยที่อยากย้อนรอยเรื่องราวของวงดนตรีที่เคยสร้างปรากฏการณ์ให้กับวงการเพลงบ้านเรามาหลายทศวรรษ ลองเปิดนิตยสารฉบับนี้ดู แล้วค่อยๆ ทำความรู้จักกับเส้นทางของวงแกรนด์เอ็กซ์ไปพร้อมกันนะ