หนังสือปกเดียวกันNudge

หนังสือ Nudge ชวนเรามองพฤติกรรมมนุษย์ผ่านแว่นของเศรษฐศาสตร์เชิงพฤติกรรม โดย Richard H. Thaler และ Cass R. Sunstein ตั้งคำถามกับภาพของ “มนุษย์เศรษฐกิจ” ที่เชื่อกันว่าตัดสินใจอย่างมีเหตุผลเสมอ ความจริงแล้วการตัดสินใจของคนเราขึ้นอยู่กับอคติทางความคิดและข้อมูลที่อยู่รอบตัวมากกว่าที่เราคิด

แนวคิดหลักของหนังสือคือการ “สะกิด” หรือ nudge ซึ่งหมายถึงการออกแบบทางเลือกที่เปลี่ยนแปลงพฤติกรรมของผู้คนได้อย่างคาดเดาได้ โดยไม่จำกัดตัวเลือกและไม่เปลี่ยนแปลงแรงจูงใจทางเศรษฐกิจอย่างมีนัยสำคัญ หนังสืออธิบายความคิดของมนุษย์ออกเป็นสองระบบ คือระบบอัตโนมัติที่ตอบสนองเร็วและเป็นไปตามสัญชาตญาณ กับระบบไตร่ตรองที่ใช้เหตุผลอย่างตั้งใจ การที่สองระบบนี้ทำงานต่างกันทำให้คนเราตกอยู่ใต้อคติหลายรูปแบบ เช่น การยึดติดกับข้อมูลชิ้นแรกที่ได้เห็น การให้ความสำคัญกับสิ่งที่เคยประสบด้วยตัวเองมากเกินไป การมองโลกในแง่ดีเกินเหตุ และความไม่อยากสูญเสียสิ่งที่มีอยู่ ซึ่งมักขัดขวางไม่ให้เราเลือกเปลี่ยนแปลงแม้จะเป็นผลดีก็ตาม

นอกจากนี้ หนังสือยังชี้ให้เห็นว่าวิธีนำเสนอข้อมูลมีผลต่อการตัดสินใจ เช่น การเน้นกรอบการสูญเสียมักจูงใจคนได้มากกว่าการเน้นผลประโยชน์ที่ได้รับ ผู้อ่านจะได้รู้จักหลักการออกแบบทางเลือกหกข้อที่จำง่ายผ่านตัวอักษร NUDGE ตั้งแต่การสร้างแรงจูงใจ การช่วยแปลงข้อมูลให้เข้าใจง่าย การกำหนดค่าเริ่มต้น การให้ข้อมูลป้อนกลับ การคาดหวังข้อผิดพลาด และการจัดโครงสร้างตัวเลือก พร้อมตัวอย่างประกอบตั้งแต่เรื่องเล็ก ๆ อย่างการจัดวางอาหารในโรงเรียน การแจ้งเตือนค่าไฟ ไปจนถึงเรื่องใหญ่อย่างการบริจาคอวัยวะ

ถ้าคุณอยากเข้าใจว่าทำไมเราตัดสินใจแบบที่ตัดสินใจ และอยากลองสังเกต “ปัจจัยเล็ก ๆ ที่ซ่อนอยู่” รอบตัว หนังสือเล่มนี้น่าจะเป็นเพื่อนร่วมทางที่ชวนให้มองโลกและตัวเองอย่างละเอียดขึ้น