หนังสือปกเดียวกันภาพเขียนสีพิธีกรรม 3,000 ปี ที่ผาศักดิ์สิทธิ์

ภาพเขียนสีพิธีกรรม 3,000 ปี ที่ผาศักดิ์สิทธิ์ พาเราย้อนไปสำรวจแหล่งโบราณคดียุคดึกดำบรรพ์ที่ประตูผา อำเภอแม่เมาะ จังหวัดลำปาง ดินแดนที่มนุษย์ยุคก่อนประวัติศาสตร์ใช้เป็นพื้นที่ประกอบกิจกรรมและพิธีกรรมมาอย่างยาวนาน หลักฐานสำคัญคือภาพเขียนสีบนผนังหินซึ่งเป็นภาพเขียนสียาวที่สุดในเขตภาคเหนือตอนบน สะท้อนให้เห็น的世界ของผู้คนในอดีตผ่านลวดลายที่หลงเหลืออยู่

เรื่องเล่าจากผนังหินไม่ได้มีเพียงภาพวาดเท่านั้น แต่ยังรวมถึงร่องรอยการฝังศพที่พบใต้พื้นดินบริเวณภาพเขียนสี ซึ่งบ่งชี้ว่าพื้นที่แห่งนี้อาจเคยเป็นเขตศักดิ์สิทธิ์ของชุมชนโบราณ ผู้เขียนพาเรามองภาพใหญ่ของประตูผาในฐานะแหล่งโบราณคดีที่เต็มไปด้วยหลักฐานการอยู่อาศัยและการประกอบพิธีกรรมของผู้คนหลากยุคสมัย

น่าสนใจที่ชื่อ "ประตูผา" เองก็มาจากลักษณะภูมิประเทศของที่นี่ คือแนวเขาลูกโดดสองลูกวางคู่กันตรงกลางมีช่องแคบเล็ก ๆ จนดูคล้ายกำแพงสูงที่มีช่องประตูอยู่ตรงกลาง เรื่องราวทางภูมิศาสตร์จึงผูกพันกับความหมายเชิงสัญลักษณ์ของสถานที่ตั้งแต่แรกเริ่ม

หลักฐานที่ขุดค้นได้ยังเผยให้เห็นงานฝีมือและความคิดสร้างสรรค์ของคนในอดีต เช่น ทัพพีไม้เขียนสีอายุกว่า 3,000 ปี ที่ตกแต่งด้วยลายสีแดงทั้งบริเวณด้ามจับและส่วนที่ใช้ตักสิ่งของ ชิ้นงานนี้ชี้ให้เห็นว่าคนโบราณไม่ได้ผสมสีจากหินสีหรือดินเทศมาเขียนภาพบนผนังเท่านั้น แต่ยังนำมาเขียนลงบนของใช้ด้วย และอาจเป็นฝีมือของช่างกลุ่มเดียวกับผู้วาดภาพบนผนังก็เป็นได้

ภาพเขียนสีที่นี่ยังพบร่วมกับหลักฐานอื่น ๆ อย่างหลุมศพ โครงกระดูกมนุษย์โบราณ และภาชนะดินเผา ทำให้เราเห็นภาพชีวิตของชุมชน древที่ผูกโยงความเชื่อเรื่องความตายเข้ากับพื้นที่ศักดิ์สิทธิ์อย่างแนบแน่น ผู้อ่านที่สนใจโบราณคดี ภาพเขียนสี และวัฒนธรรมท้องถิ่นของลำปาง จะได้ทำความรู้จักประตูผาในมิติที่ลึกกว่าการเป็นเพียงสถานที่ท่องเที่ยว หากอยากสัมผัสเรื่องราวของผู้คนที่ทิ้งร่องรอยไว้บนผนังหินเมื่อหลายพันปีก่อน ลองเปิดเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามทีละภาพ ทีละร่องรอยดูนะ