นางพญาเม่งจู

ในประวัติศาสตร์จีนมีบุคคลหนึ่งที่ถูกจดจำในฐานะสตรีผู้กุมอำนาจเหนือราชบัลลังก์อย่างแท้จริง นั่นคือซูสีไทเฮา ผู้ซึ่งในหนังสือเล่มนี้ปรากฏในนาม “นางพญาเม่งจู” เรื่องราวของเธอถูกเล่าผ่านมุมมองของประวัติศาสตร์ตอนสำคัญที่สุดตอนหนึ่งของชาติและชนชาติจีน โดยพาเราย้อนไปดูเส้นทางชีวิตอันไม่ธรรมดาของสตรีที่ยืนอยู่เหนือแผ่นดินมังกรอันไพศาล ไม่ใช่เพียงผู้อยู่เบื้องหลังกษัตริย์ แต่เป็นผู้ที่อยู่เหนือกษัตริย์ ก่อนจะนำราชบัลลังก์และแผ่นดินไปสู่ความล่มสลาย

สิ่งที่ทำให้เรื่องราวของนางพญาผู้นี้น่าสนใจเป็นพิเศษ คือภาพของ “ทรราช” ที่ปกติมักเป็นภาพของผู้ชาย แต่เมื่อผู้หญิงคนหนึ่งถูกจัดให้อยู่ในคำนี้ ยิ่งทำให้ชวนตั้งคำถามถึงเส้นทางอำนาจและคุณสมบัติที่สังคมไม่คาดหวังว่าจะมีในตัวผู้หญิง หนังสือจึงไม่เพียงเล่าประวัติชีวิตของบุคคลหนึ่งเท่านั้น แต่ยังชวนขบคิดถึงธรรมชาติของอำนาจที่ได้มาโดยไม่เป็นธรรม ว่าจะส่งผลต่อตนเอง ครอบครัว และประเทศชาติอย่างไร

นอกจากมิติของชีวิตนางพญาเม่งจูแล้ว เนื้อหายังตั้งคำถามสำคัญเกี่ยวกับราชวงศ์เม่งจูว่าเหตุใดจึงสลายลง การปล่อยให้ผู้หญิงมีอำนาจเหนือราชบัลลังก์เป็นสาเหตุที่แท้จริงหรือไม่ และยังชวนมองต่อไปถึงบทบาทของดร.ซุนยัดเซ็นกับพรรคพวก ที่นำลัทธิการเมืองบางอย่างมาสู่จีน อันเป็นประเด็นที่ชวนถกเถียงว่าแท้จริงแล้วคือประชาธิปไตยหรือคอมมิวนิสม์

งานชิ้นนี้เป็นการค้นคว้าและเรียบเรียงจากแหล่งข้อมูลทางประวัติศาสตร์หลายสาย ทั้งเรื่องราวชีวิตจักรพรรดินี พระราชวังต้องห้าม และชีวิตในราชสำนักจีน ทำให้ผู้อ่านได้ทั้งความรู้อย่างเป็นหลักฐานทางประวัติศาสตร์และความเพลิดเพลินราวกับได้อ่านนวนิยายอิงประวัติศาสตร์ ผู้ที่สนใจเส้นทางอำนาจของสตรีผู้หนึ่งและการเมืองในราชสำนักจีนน่าจะสนุกกับการค่อย ๆ ติดตามว่านางพญาเม่งจูเผชิญและจัดการกับความขัดแย้งรอบตัวอย่างไร