หนังสือปกเดียวกันแผ่นดินพระจอมเกล้าฯ

แผ่นดินพระจอมเกล้าฯ พาเราย้อนกลับไปรู้จักพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวหรือรัชกาลที่ 4 ให้ลึกกว่าที่เคยเห็นในตำรา เริ่มตั้งแต่พระราชสมภพเมื่อปี 2347 ในรัชสมัยรัชกาลที่ 1 การขึ้นครองราชสมบัติและระยะเวลาที่ทรงปกครองแผ่นดินราว 16 ปีเศษ ตลอดจนพระราชโอรสและพระราชธิดาที่มีอยู่ด้วยกันจำนวนมาก

สิ่งที่น่าสนใจคือภาพของกษัตริย์ผู้ปกครองบ้านเมืองด้วยทศพิธราชธรรม ขณะเดียวกันก็ให้ความสำคัญกับการทำนุบำรุงศาสนาให้เจริญรุ่งเรือง เรื่องที่โดดเด่นไม่แพ้กันคือนโยบายต่างประเทศ เพราะพระองค์เป็นกษัตริย์พระองค์แรกที่ทรงรู้ภาษาอังกฤษและสามารถสื่อสารกับชาติต่าง ๆ ทั้งในยุโรปและอเมริกาได้เกือบทั้งหมด การเปิดประเทศและพัฒนาบ้านเมืองให้ทัดเทียมนานาอารยประเทศจึงเป็นแนวทางที่ทำให้สยามผ่านพ้นวิกฤตของชาติมาได้อย่างสง่างามและรักษาเอกราชไว้ได้ตลอดรัชสมัย

อีกด้านหนึ่งที่หนังสือให้ความสำคัญคือพระปรีชาสามารถทางดาราศาสตร์ ซึ่งเป็นที่เลื่องลือในวงการทั่วโลก และเป็นเหตุให้องค์การยูเนสโกประกาศยกย่องพระองค์เป็นบุคคลสำคัญของโลกในสาขาต่าง ๆ เมื่อปี 2546-2547 เรื่องราวช่วงท้ายยังเล่าถึงการเสด็จไปทอดพระเนตรสุริยุปราคาที่ตำบลหว้ากอ จังหวัดประจวบคีรีขันธ์ และการสวรรคตด้วยพระโรคลำไส้หลังจากนั้น รวมทั้งวัดประจำรัชกาลอย่างวัดราชประดิษฐสถิตมหาสีมาราม

ถ้าคุณสนใจว่ากษัตริย์พระองค์หนึ่งใช้ความรู้ ความคิด และการเจรจาในการประคองบ้านเมืองท่ามกลางกระแสโลกที่เปลี่ยนไปอย่างไร เล่มนี้น่าจะเป็นเพื่อนร่วมทางที่ชวนให้ค่อย ๆ อ่านและทำความเข้าใจรัชสมัยนี้อย่างใกล้ชิดขึ้นอีกมาก