หนังสือปกเดียวกันOriginals: How Non-Conformists Move the World

หนังสือเล่มนี้ชวนเรามองใหม่ว่าคนที่สร้างความเปลี่ยนแปลงให้โลกไม่ได้เป็นอัจฉริยะผู้มั่นใจเต็มร้อยอย่างที่ใครหลายคนคิด Adam Grant พาเราสำรวจชีวิตของผู้ประกอบการ นักวิทยาศาสตร์ ศิลปิน และคนทำงานในองค์กรใหญ่ที่กล้าตั้งคำถามกับสิ่งที่สังคมยอมรับมาอย่างยาวนาน ตั้งแต่วินาทีที่พวกเขาเริ่มสงสัยไปจนถึงวันที่ความคิดต้องเผชิญกับงบประมาณ หัวหน้า เพื่อนร่วมงาน และความเคยชินของคนรอบตัว

แนวคิดสำคัญที่หนังสือนำเสนอคือ vuja de วิธีมองสิ่งคุ้นเคยด้วยสายตาใหม่ ราวกับเพิ่งเดินเข้ามาเจอเป็นครั้งแรก เพราะเมื่อพบสิ่งเดิมซ้ำ ๆ มนุษย์มักหยุดสังเกตปัญหา ตั้งแต่ขั้นตอนที่เสียเวลา ราคาที่แพงเกินเหตุ ไปจนถึงกติกาที่สร้างภาระ ซึ่งค่อย ๆ กลายเป็นสภาพแวดล้อมที่ทุกคนเรียนรู้จะทน คำถามง่าย ๆ อย่างการออกแบบเรื่องนี้ใหม่วันนี้จะยังเลือกวิธีเดิมไหม จึงเป็นทางเปิดให้เห็นว่าสิ่งที่ดูหลีกเลี่ยงไม่ได้แท้จริงเป็นเพียงทางเลือกที่ตรวจสอบได้

อีกเรื่องที่หนังสือหยิบมาทบทวนคือภาพของคนกล้าเสี่ยง Grant เล่าเรื่องที่เขาเคยปฏิเสธลงทุนใน Warby Parker เพราะมองว่าผู้ก่อสร้างยังมีทางเลือกด้านอาชีพสำรองอยู่ ภายหลังความสำเร็จของบริษัททำให้เขาต้องกลับมาตรวจความเชื่อเดิม และชี้ว่าการมีทางสำรองไม่ได้แปลว่าความเชื่ออ่อนแอ หากแต่ช่วยซื้อเวลาให้ได้เรียนรู้ก่อนตัดสินใจครั้งใหญ่ งานวิจัยของ Joseph Raffiee และ Jie Feng ที่กล่าวถึงในหนังสือยังพบว่าผู้ที่เริ่มธุรกิจควบคู่กับงานประจำก่อนขยับไปทำเต็มเวลามีอัตราการอยู่รอดสูงกว่าผู้ที่ลาออกมาทำธุรกิจทันที

หนังสือยังสนใจว่าอุปสรรคใหญ่ของการสร้างสิ่งใหม่ไม่ใช่การคิดไอเดีย แต่คือการเลือกไอเดีย และชี้ว่าคนส่วนใหญ่มักประเมินตัวเองและความคิดของตัวเองสูงเกินจริง การตัดสินใจจึงต้องอาศัยความรู้เฉพาะทางและการฟังความเห็นจากผู้เชี่ยวชาญ ควบคู่ไปกับตัวอย่างงานศึกษาหลายชิ้น ทั้งเรื่องปริมาณผลงานกับความสร้างสรรค์ การประเมินไอเดียการแสดงละครสัตว์ ความสนใจด้านศิลปะของนักวิทยาศาสตร์รางวัลโนเบล ไปจนถึงเรื่องการสื่อสารความคิดที่คนส่วนใหญ่มักพูดน้อยเกินไปเพราะคิดว่าคนอื่นเข้าใจแล้ว

ตอนท้ายเล่มยังพาไปดูประเด็นเรื่องความเห็นต่างอย่างจริงใจ การเปลี่ยนความกังวลให้เป็นความตื่นเต้น และความเสียใจจากการไม่ลงมือทำสิ่งนั้น แก่นของเรื่องจึงอยู่ที่ข้อสรุปว่า Originality ไม่ใช่คุณสมบัติติดตัวมาแต่กำเนิด แต่เป็นทางเลือกที่ใครก็หยิบมาใช้ได้ หากคุณกำลังสงสัยว่าความคิดดี ๆ ที่เก็บไว้ในใจควรถูกพูดออกมาหรือไม่ หนังสือเล่มนี้อาจเป็นเพื่อนคุยที่ช่วยให้คุณมองคำถามนั้นชัดขึ้นและกล้าลองก้าวต่อไป