หนังสือปกเดียวกันความทรงจำของข้าพเจ้า

ความทรงจำของข้าพเจ้า คือบันทึกส่วนตัวของนีกีตา ครุชชอฟ ผู้นำสหภาพโซเวียต ที่ถ่ายทอดเรื่องราวเบื้องหลังกำแพงเครมลินซึ่งโลกภายนอกแทบไม่เคยรับรู้มาก่อน หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนไปตั้งแต่ช่วงสงครามโลกครั้งที่สองของสหภาพโซเวียต สงครามกับเยอรมัน และศึกสตาลินกราด ไปจนถึงเหตุการณ์สำคัญในเวทีการเมืองโลก ไม่ว่าจะเป็นสงครามเกาหลี สงครามเวียดนาม ความสัมพันธ์ระหว่างรัสเซียกับจีน การฟื้นฟูสัมพันธภาพกับตีโต้ การประชุมสุดยอดที่เจนีวา การเยือนลอนดอน สถานการณ์ในฮังการี วิกฤตการณ์เบอร์ลิน และวิกฤตการณ์คิวบา

สิ่งที่ทำให้บันทึกชุดนี้มีน้ำหนักคือเสียงของครุชชอฟเอง ผู้เล่าถึงบุคคลสำคัญร่วมยุคอย่างสตาลิน เบเรีย ฮิตเลอร์ เหมา เจ๋อตุง โฮจิมินห์ ฟิเดล คัสโตร และจอห์น เอฟ. เคนเนดี ทั้งยังเปิดเผยความรู้สึกและทัศนะทางการเมืองของผู้นำคอมมิวนิสต์คนหนึ่งที่ผ่านเหตุการณ์มาอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะคำถามที่เขากลับมาทบทวนเรื่องสตาลิน ทั้งความสามารถในการปกครองคนและสิ่งที่เลวร้ายที่เกิดขึ้น และข้อคิดที่ว่าอัจฉริยบุรุษกับอาชญากรรมย่อมไปด้วยกันไม่ได้

น่าสนใจที่เขาเลือกอธิบายว่าเหตุใดจึงควรเปิดเผยเรื่องเลวร้ายในอดีต เพื่อให้ผู้คนได้ทบทวนและวิเคราะห์การกระทำของพรรคและของตัวเองอยู่เสมอ มากกว่าปล่อยให้ความศรัทธาจางหายไปเพราะความเงียบ ภายในเล่มยังมีภาคผนวกอย่างบันทึกลำดับชีวิตของครุชชอฟ คำอธิบายสถาบันโซเวียตและความหมายของชื่อ ตลอดจนสุนทรพจน์ลับของเขา

ถ้าคุณสนใจประวัติศาสตร์สงครามเย็นและการเมืองเบื้องหลังผู้นำใหญ่ ลองเปิดบันทึกเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ตามอ่านว่าเขามองเหตุการณ์และผู้คนรอบตัวอย่างไร น่าจะเป็นมุมมองที่ชวนคิดต่อได้อีกนาน