หนังสือปกเดียวกันเขาพระวิหาร : ระเบิดเวลาจากยุคอาณานิคม

หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนไปทำความเข้าใจกรณีเขาพระวิหารในฐานะปัญหาที่สั่งสมมานาน ไม่ใช่แค่เรื่องพิพาทเหนือแผ่นดินเพียงอย่างเดียว แต่เป็นผลพวงที่สืบเนื่องมาจากยุคอาณานิคม français และการกำหนดเส้นเขตแดนที่ยังไม่ลงตัวระหว่างไทยกับเพื่อนบ้าน ก่อนที่ข้อพิพาทจะนำไปสู่คำพิพากษาของศาลโลกเมื่อวันที่ ๑๕ มิถุนายน ๒๕๐๕ และกลับมาเป็นประเด็นอีกครั้งเมื่อกัมพูชายื่นขอให้ยูเนสโกประกาศให้เขาพระวิหารเป็นมรดกโลก

ผู้เขียนชวนมองว่าต้นตอของความขัดแย้งไม่ได้อยู่ที่คนไทยหรือคนเขมรโดยตรง แต่เชื่อมโยงกับการวางรากฐานความรู้และเส้นแบ่งดินแดนในสมัยที่ฝรั่งเศสปกครอง områ ดินแดนแถบนี้ พร้อมทั้งอธิบายลักษณะทางกายภาพของปราสาทเขาพระวิหารที่ตั้งอยู่บนเทือกเขาพนมดงรัก ทอดตัวไปตามหน้าผา และมีทางเดินขึ้นเป็นชั้นสู่ปราสาทชั้นบน

เนื้อหายังกล่าวถึงพัฒนาการของปราสาทตั้งแต่การสถาปนาศิวลึงค์ศักดิ์สิทธิ์ในสมัยพระเจ้าชัยวรมันที่ ๒ ผู้ก่อตั้งอาณาจักรพระนคร ไปจนถึงการสร้างเป็นปราสาทในสมัยสุริยวรมันที่ ๑ ซึ่งช่วยให้เห็นความสำคัญของโบราณสถานแห่งนี้ในฐานะมรดกทางวัฒนธรรมที่เชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์ศิลปะเขมรและภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

สำหรับใครที่อยากทำความเข้าใจว่าทำไมเรื่องราวของเขาพระวิหารจึงวนกลับมาเป็นข้อถกเถียงอยู่เสมอ เล่มนี้ชวนให้ค่อย ๆ ติดตามที่มาที่ไปของเส้นพรมแดนและมรดกจากยุคอาณานิคมไปพร้อมกัน