หนังสือปกเดียวกันข้าวปลาหมาเก้าหาง ประชุมคำบอกเล่าเก่าแก่เกี่ยวกับกำเนิดต้นข้าว

ข้าวปลาหมาเก้าหาง ประชุมคำบอกเล่าเก่าแก่เกี่ยวกับกำเนิดต้นข้าว รวบรวมคำบอกเล่าพื้นบ้านหลากหลายสำนวนที่เล่าถึงที่มาของข้าวในวัฒนธรรมของผู้คนต่างถิ่น ทั้งกลุ่มไทใต้คง ลีซอ มูเซอ ลัวะ ไทดำ ไทลื้อ ไทเขิน ปะกาเกอญอ ชาวปู้ยี่ และชุมชนในลาว ฟิลิปปินส์ อินโดนีเซีย ตลอดจนนิทานจากภาคใต้และภาคอีสานของไทย

ในแต่ละสำนวน เรื่องเล่าสะท้อนความสัมพันธ์ระหว่างมนุษย์กับข้าวและสัตว์รอบตัว ไม่ว่าจะเป็นสุนัขที่นำเมล็ดพันธุ์ข้าวมาให้มนุษย์ เมล็ดข้าวขนาดใหญ่เท่าผลไม้ หรือตำนานเกี่ยวกับแม่โพสพและพิธีทำขวัญข้าวที่ผูกพันกับการเพาะปลูก นอกจากนี้ยังมีเรื่องราวที่อธิบายว่าทำไมข้าวจึงมีขนาดเล็กลง กรรมของเมล็ดข้าว การยืมพันธุ์ข้าว และประเพณีเกี่ยวกับกองข้าวเปลือก ซึ่งล้วนสะท้อนความเชื่อเรื่องเทพเจ้าและผีบรรพบุรุษในวิถีเกษตรกรรม

หนังสือเล่มนี้ยังเชื่อมโยงเรื่องเล่าเหล่านี้เข้ากับวรรณคดีไทย อย่างข้าวที่เกาะแก้วพิสดารในพระอภัยมณี และกล่าวถึงการทำนาดำของกลุ่มชาติพันธุ์ต่าง ๆ ทำให้เห็นภาพว่าความเชื่อเรื่องกำเนิดข้าวแพร่หลายและปรับเปลี่ยนไปตามท้องถิ่นอย่างไร เหมาะกับผู้อ่านที่สนใจคติชาวบ้าน ตำนาน และวัฒนธรรมข้าวของเอเชีย ถ้าคุณชอบตามหาความหมายเบื้องหลังพิธีกรรมและเรื่องเล่าที่คนโบราณใช้เล่าต่อกันมา เล่มนี้น่าจะชวนให้คุณค่อย ๆ อ่านและตั้งคำถามต่อความเชื่อเหล่านั้นได้เพลินดี