ไผ่แดง

ไผ่แดง โดย ม.ร.ว.คึกฤทธิ์ ปราโมช เป็นนวนิยายที่ใช้กลวิธีเสียดสีสังคมและการเมืองเป็นแกนหลัก โดยวางเรื่องไว้ในยุคที่มีการดำเนินนโยบายต่อต้านลัทธิคอมมิวนิสต์ ซึ่งเป็นช่วงที่ความแตกต่างทางชนชั้นระหว่างนายทุนกับกรรมาชีพเด่นชัดขึ้นมาในสังคม ตัวละครในเรื่องจึงมีพฤติกรรมที่โต้ตอบและขัดแย้งกันอยู่ตลอดเวลา บางครั้งความขัดแย้งนั้นก็ยกระดับกลายเป็นสงครามจิตวิทยาระหว่างกันและกัน สะท้อนให้เห็นบรรยากาศความคิดและความตึงเครียดของผู้คนในสมัยนั้นผ่านสายตาของนักเขียน

สิ่งที่น่าสนใจอีกชั้นของไผ่แดง คือการเสียดสีผู้ที่ครองสมณเพศภายใต้ร่มเงาของศาสนา ผู้ประพันธ์ชี้ให้เห็นว่าบุคคลเหล่านั้นมักปรากฏบุคลิกสองด้านซ้อนกันอยู่ ด้านหนึ่งเป็นบุคลิกที่ยังใช้ชีวิตอยู่ในโลกและสังคมซึ่งไม่พ้นจากความวุ่นวาย อีกด้านหนึ่งเป็นบุคลิกที่อยู่ห่างออกจากโลก คอยบำเพ็ญจิตภาวนาโดยไม่หมกมุ่นอยู่กับเรื่องราวทางโลก การแยกตัวตนเช่นนี้ถูกถ่ายทอดออกมาผ่านตัวละครสองตัว คือสมภารกร่างที่เป็นตัวแทนของจิตใจซึ่งยังวนเวียนอยู่กับกิเลส และพระประธานที่เป็นตัวแทนของพระแท้ ดังนั้นบทเจรจาระหว่างสมภารกร่างกับพระประธานจึงเปรียบเสมือนการตอบโต้ภายในจิตใจของคนเพียงคนเดียวที่ผู้อื่นมิอาจล่วงรู้

ด้วยโครงสร้างเช่นนี้ ผู้อ่านจะได้สัมผัสกับพฤติกรรมของตัวละครอย่างลึกซึ้งกินใจ และมองเห็นนิสัยใจคอของคนไทยบางกลุ่มในสมัยนั้นผ่านเรื่องราวที่ถูกเล่าขึ้น นวนิยายเรื่องนี้ให้ข้อคิดควบคู่ไปกับความขบขันที่แฝงอยู่ในเนื้อหา ซึ่งทำให้它具有風格ที่ต่างจากนวนิยายทั่วไป และนับเป็นความสามารถเฉพาะตัวของผู้ประพันธ์ที่ทำให้บทประพันธ์ของท่านยังคงยืนยงอยู่ได้ตราบจนทุกวันนี้

หากคุณสนใจการเขียนที่เล่นกับความคิดเรื่องชนชั้นและศีลธรรมในศาสนาพร้อมอารมณ์ขันเจืออยู่ในที ไผ่แดง คือเรื่องที่ชวนให้ลองเปิดใจติดตามบทสนทนาภายในจิตใจของตัวละคร และดูว่าความขัดแย้งระหว่างโลกกับธรรมะจะถูกคลี่คลายอย่างไร