ย่านเก่าในกรุงเทพ

ถ้าเคยเดินผ่านเสาชิงช้า หรือแวะกินก๋วยเตี๋ยวแถวบางลำพูแล้วเผลอสงสัยว่า เมืองนี้เคยหน้าตาอย่างไรก่อนจะเป็นอย่างทุกวันนี้ หนังสือเล่มนี้ชวนเรามานั่งฟังเรื่องราวของย่านเก่าในกรุงเทพฯ ที่ยังหลงเหลือร่องรอยของวันวานให้เห็นอยู่ตามมุมถนน

ปราณี กล่ำส้ม พาผู้อ่านสำรวจชุมชนเก่าในเขตเกาะรัตนโกสินทร์ ผ่านงานสารคดีเชิงประวัติศาสตร์ที่ประกอบขึ้นจากการค้นคว้าเอกสารและการลงพื้นที่จริง ไม่ได้นั่งเขียนจากความจำหรือเรื่องเล่าปากต่อปากเพียงอย่างเดียว แต่เป็นการเก็บข้อมูลจากสถานที่จริงแล้วเรียบเรียงออกมาเป็นเรื่องเล่าที่อ่านเพลิน กลิ่นอายเหมือนได้ออกเดินทางท่องเที่ยวไปพร้อมหน้ากับคนเขียน ขณะเดียวกันก็แทรกข้อมูลทางประวัติศาสตร์ไว้อย่างกลมกล่อม ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของชุมชน ผู้คน และวิถีชีวิตที่ผูกพันกับพื้นที่นั้น ๆ

เส้นทางในเล่มพาไปรู้จักย่านเก่ากลางเมืองหลายแห่ง ตั้งแต่เสาชิงช้า ถนนดินสอ สี่แยกคอกวัว ไปจนถึงบางลำพู และนางเลิ้ง ไล่เรื่อยออกไปยังย่านชานเมืองอย่างบ้านปูน บ้านญวน บ้านครัว และทุ่งบางเขน แต่ละที่จะพาเห็นสภาพสังคมที่แปรเปลี่ยนไปตามกาลเวลา ทั้งสิ่งที่ยังอยู่ สิ่งที่เลือนหาย และผู้คนที่ยังสืบสานวิถีเดิมไว้

สิ่งที่หนังสือเล่มนี้สะท้อนออกมาชัดเจน คือความตั้งใจที่จะกระตุ้นจิตสำนึกให้คนรุ่นใหม่ภูมิใจในภูมิปัญญาพื้นบ้านและวัฒนธรรมท้องถิ่น และช่วยกันสืบสานต่อไป ไม่ใช่แค่รู้สึก nostalgic แล้วปล่อยผ่าน แต่เป็นการมองเห็นคุณค่าในสิ่งที่อยู่รอบตัวเรา

สำหรับใครที่อยากรู้จักกรุงเทพฯ ในอีกมุมหนึ่ง มุมที่ไม่ได้มีแค่ตึกสูงและรถติด แต่มีชั้นของประวัติศาสตร์ซ้อนทับกันอยู่ทุกหัวมุมถนน ลองหยิบเล่มนี้ขึ้นมาอ่าน แล้วค่อยออกไปเดินดูย่านเก่าด้วยตาคู่นี้ดูสักครั้ง

ผลงานชิ้นนี้ยังได้รับการคัดเลือกให้อยู่ในรายการเซเว่นบุ๊คอวอร์ด ครั้งที่ 6 อีกด้วย