เล่าให้ลูกฟัง

"เล่าให้ลูกฟัง" เป็นหนังสือที่พาเราย้อนกลับไปมองชีวิตข้าราชการไทยในยุคที่บ้านเมืองกำลังเปลี่ยนแปลงครั้งใหญ่ ผู้เขียนคือพระยาสัจจาภิรมย์ อุดมราชภักดี (สรวง ศรีเพ็ญ) อำมาตย์เอกผู้มีชีวิตอยู่ระหว่าง พ.ศ. 2427 ถึง 2502 ท่านถ่ายทอดเรื่องราวของตัวเองในฐานะข้าราชการสังกัดกระทรวงมหาดไทยในช่วงรัชกาลที่ 6 ต่อเนื่องถึงรัชกาลที่ 7 ซึ่งเป็นห้วงเวลาที่ระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์กำลังเดินมาถึงช่วงปลาย

เนื้อหาหลักของเล่มนี้คือเส้นทางการรับราชการที่ค่อย ๆ ไต่เต้าขึ้นมาตามลำดับ เริ่มจากตำแหน่งอักษรเลขหรือเลขานุการ ก่อนจะได้เป็นนายอำเภอ และก้าวขึ้นเป็นเจ้าเมืองหรือผู้ว่าราชการจังหวัดในหลายพื้นที่ ทั้งชลบุรี ชุมพร และอุทัยธานี การเล่าผ่านประสบการณ์ตรงเช่นนี้ทำให้ผู้อ่านได้เห็นภาพการทำงานของข้าราชปกครองในสมัยนั้นอย่างใกล้ชิด ทั้งภาระหน้าที่ วิธีคิด และชีวิตของผู้ที่ต้องรับผิดชอบดูแลท้องที่ต่าง ๆ ท่ามกลางบริบทการเมืองที่แปรเปลี่ยน

จุดที่น่าสนใจอีกประการคือ หนังสือเล่มนี้ยังเกี่ยวพันกับประวัติและที่มาของนามสกุล "ศรีเพ็ญ" ซึ่งเป็นนามสกุลของผู้เขียนเอง ทำให้เรื่องราวส่วนตัวผสานเข้ากับประวัติศาสตร์ไทยและเรื่องของข้าราชการฝ่ายปกครองอย่างแนบแน่น เดิมทีเนื้อหาชุดนี้จัดพิมพ์ครั้งแรกโดยกระทรวงมหาดไทยเพื่อเป็นที่ระลึกในงานพระราชทานเพลิงศพของท่าน เมื่อวันที่ 14 พฤศจิกายน 2502 ต่อมาจึงได้รับการพิมพ์ซ้ำในปี 2557 ในชุด "ศิลปวัฒนธรรม ฉบับพิเศษ"

ชื่อเรื่องบนปกฉบับพิมพ์ใหม่สื่อความได้ชัดเจนว่าเป็นเรื่องของ "ชีวิตข้าราชการมหาดไทยยุคใกล้อวสานสมบูรณาญาสิทธิราชย์" ซึ่งบอกใบ้ตัวผู้อ่านได้ดีว่ากำลังจะได้พบกับบันทึกชีวิตที่ทอดผ่านช่วงหัวเลี้ยวหัวต่อของประเทศ หากคุณเป็นคนหนึ่งที่สนใจว่าคนทำงานรับราชการในยุคนั้นใช้ชีวิตและก้าวผ่านแต่ละตำแหน่งอย่างไร เล่มนี้อาจเป็นเพื่อนร่วมทางที่ชวนให้คุณค่อย ๆ ติดตามไปทีละบทก็ได้