ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง

ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง โดย สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล เล่มนี้รวบรวมบทความที่เคยตีพิมพ์ในสื่อสิ่งพิมพ์ต่างๆ ไว้ด้วยกัน โดยเนื้อหามุ่งวิเคราะห์ประวัติศาสตร์การเมืองไทยร่วมสมัย ครอบคลุมช่วงเวลาตั้งแต่การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 จนถึงเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519

เหตุการณ์สำคัญที่ถูกหยิบยกมาพิจารณาในเล่ม ได้แก่ การเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ. 2475 กรณีสวรรคตของรัชกาลที่ 8 เหตุการณ์ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2516 และเหตุการณ์ 6 ตุลาคม พ.ศ. 2519 ผู้เขียนชวนมองเหตุการณ์เหล่านี้ในมุมที่มักถูกมองข้าม ทั้งชี้ให้เห็นความผิดพลาดของฝ่ายที่เรียกร้องประชาธิปไตย คำโกหกและแรงจูงใจของฝ่ายนิยมเจ้า ตลอดจนแง่มุมที่ซับซ้อนอื่นๆ ที่ช่วยให้ภาพของแต่ละเหตุการณ์ไม่แบนราบ

แนวทางของหนังสือเล่มนี้ไม่ได้ตัดสินว่าใครถูกใครผิด หากแต่พยายามทำความเข้าใจถึงแรงจูงใจของฝ่ายต่างๆ ผ่านการอ้างอิงและตีความหลักฐานที่มีอยู่จริง แม้จะนำเสนออย่างกล้าหาญและมีจุดยืนชัดเจน แต่ก็ยังตั้งอยู่บนความพยายามอธิบายข้อเท็จจริงมากกว่าการกล่าวหาลอยๆ

อีกแง่มุมหนึ่งที่หนังสือชวนขบคิด คือข้อสังเกตว่ากลยุทธ์และตัวละครทางการเมืองในประวัติศาสตร์ไทยมีลักษณะซ้ำซ้อนกันหลายช่วงเวลา จนชวนให้ตั้งคำถามว่าเหตุการณ์ที่ดูเหมือนผ่านไปแล้วนั้น แท้จริงแล้วเปลี่ยนไปมากน้อยเพียงใด

หนังสือเล่มนี้ยังศึกษาบทบาทของสถาบันพระมหากษัตริย์ไทยในช่วงที่มีการเปลี่ยนแปลงทางการเมือง และตรวจสอบความหมายของคำว่า ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง ซึ่งหมายถึงการตีความประวัติศาสตร์ที่อาจแตกต่างจากสิ่งที่เกิดขึ้นจริงในอดีต ด้วยเหตุนี้ เนื้อหาจึงเหมาะกับผู้ที่สนใจประวัติศาสตร์การเมืองไทยสมัยใหม่อยู่แล้ว

ถ้าคุณอยากลองเปิดมุมมองการอ่านประวัติศาสตร์ไทยอีกแบบหนึ่ง ซึ่งให้ความสำคัญกับบริบทและแรงจูงใจมากกว่าการตัดสินคุณค่า ประวัติศาสตร์ที่เพิ่งสร้าง เล่มนี้อาจเป็นอีกจุดตั้งต้นที่น่าสนใจไม่น้อยเลย