จิตวิทยาของการ(ไม่)อิกนอร์ Why We Act

หนังสือ จิตวิทยาของการ(ไม่)อิกนอร์ แปลจากผลงานชื่อ Why We Act: Turning Bystanders into Moral Rebels ของ Catherine A. Sanderson เล่มนี้พาเรามาตั้งคำถามกับสถานการณ์ที่หลายคนคุ้นเคยดี นั่นคือช่วงเวลาที่เราเห็นคนอ่อนแอถูกเอาเปรียบ เห็นคู่สมรสทะเลาะกันรุนแรง หรือเห็นความไม่เป็นธรรมเกิดขึ้นในสังคม แล้วต้องเลือกว่าจะวางตัวเป็นผู้กระทำ เป็นคนเฉยเมย เป็นคนที่เอาแต่ตั้งคำถาม หรือเป็นคนที่ลงมือแก้ไข

เนื้อหาชวนเราสำรวจว่าทำไมคนดีจำนวนมากจึงมักเลือกนิ่งเงียบต่อสิ่งที่เกิดขึ้นตรงหน้า โดยผู้เขียนแบ่งการเล่าเรื่องออกเป็นสามตอนด้วยกัน ตอนที่ 1 ว่าด้วยความเงียบของเหล่าคนดี ซึ่งพูดถึงความเชื่อที่ว่าคนร้ายมักเป็นคนที่ดูแตกต่างจากเรา ความสับสนเกี่ยวกับความรับผิดชอบของแต่ละคน ภาวะคลุมเครือของสถานการณ์ที่ทำให้เราไม่แน่ใจว่าควรทำอะไร ต้นทุนที่ตามมาของการยื่นมือเข้าไปช่วย และพลังของกลุ่มสังคมที่ส่งผลต่อการตัดสินใจของเรา

ตอนที่ 2 พาไปดูบทบาทของคนพาลและผู้เห็นเหตุการณ์ในสามพื้นที่ที่แตกต่างกัน ทั้งในโรงเรียนที่ต้องยืนหยัดต่อต้านการรังแก ในมหาวิทยาลัยที่เกี่ยวข้องกับการลดพฤติกรรมทางเพศที่ไม่เหมาะสม และในที่ทำงานที่ต้องสร้างบรรยากาศให้ผู้คนกล้าทำในสิ่งที่ถูกต้อง ส่วนตอนที่ 3 ว่าด้วยการเรียนรู้ที่จะลงมือทำ โดยทำความเข้าใจว่าอะไรทำให้บางคนกลายเป็นนักสู้ทางศีลธรรม และเราจะฝึกฝนตัวเองให้เป็นแบบนั้นได้อย่างไร

หัวข้อหลักของเล่มนี้จึงวนอยู่กับพฤติกรรมการช่วยเหลือ ความร่วมรู้สึก ความสัมพันธ์ระหว่างบุคคล และมนุษยสัมพันธ์ ทั้งหมดนี้ทำให้เราเห็นภาพชัดว่าเหตุใดคนส่วนใหญ่จึงลังเล และมีปัจจัยอะไรบ้างที่ทำให้คนกล้าออกมาปกป้องสิ่งที่เชื่อ

ถ้าเคยสงสัยว่าทำไมเราถึงนิ่งในบางสถานการณ์ และทำไมบางคนจึงกล้าไม่นิ่ง หนังสือเล่มนี้น่าจะเป็นเพื่อนทางความคิดที่พาไปสำรวจตัวเองและคนรอบข้างได้อย่างน่าสนใจ ลองเปิดอ่านแล้วค่อย ๆ ตามไปดูว่าคำถามเรื่องความกล้าและความเงียบนี้จะชวนให้เรามองตนเองและสังคมรอบตัวต่างไปแค่ไหน