อาทิตย์อัสดง

อาทิตย์อัสดง เป็นนวนิยายไทยของ พลตรี หลวงวิจิตรวาทการ ที่หยิบเอาประสบการณ์จริงในช่วงที่ท่านไปดำรงตำแหน่งเอกอัครราชทูตไทยประจำกรุงโตเกียวมาเล่าผ่านรูปแบบ "นวนิยายกึ่งสารคดี" คือผสมระหว่างการบันทึกเหตุการณ์กับงานสร้างสรรค์เชิงวรรณกรรมที่มีตัวละครซึ่งดำเนินชีวิตอยู่ท่ามกลางสภาพแวดล้อมของยุคสมัย

เนื้อหาของเล่มพาเราไปรู้จักประเทศญี่ปุ่นในสมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 อย่างละเอียด ครอบคลุมทั้งช่วงก่อนและหลังที่ญี่ปุ่นยอมแพ้ รวมถึงเหตุการณ์ที่ตัวท่านเองต้องถูกดำเนินคดีในข้อหาอาชญากรสงคราม นับเป็นช่วงเวลาที่ประวัติศาสตร์ส่วนตัวของนักเขียนและประวัติศาสตร์ของบ้านเมืองและของโลกทับซ้อนกันอย่างยากจะแยกออกจากกัน

ชื่อเรื่องยังทำหน้าที่เป็นภาพเปรียบที่เชื่อมโยงกับแก่นของเล่มอย่างชัดเจน คือความคิดเรื่องวัฏจักรที่ว่าพระอาทิตย์มีเวลาขึ้นก็ย่อมมีเวลาตก เช่นเดียวกันกับโชคชะตาของชีวิตคน ส่วนตัวละครในเรื่องก็ถูกวางให้ดำเนินชีวิตอยู่ท่ามกลางบรรยากาศที่ราวกับเป็นยามอัสดงของดวงอาทิตย์

ด้วยการเป็นงานกึ่งสารคดี บรรยากาศของเรื่องจึงไม่ได้อยู่แค่การดำเนินเรื่องแบบนวนิยายเท่านั้น แต่ยังแฝงไว้ด้วยการเฝ้ามองเหตุการณ์บ้านเมืองและความเปลี่ยนแปลงของยุคสมัยผ่านสายตาของผู้ที่อยู่ในเหตุการณ์จริง การอ่านเล่มนี้จึงเหมือนได้มองประวัติศาสตร์ช่วงหนึ่งผ่านทั้งความคิดและจินตนาการของผู้เขียนไปพร้อมกัน

สำหรับใครที่สนใจประวัติศาสตร์สมัยสงครามโลกครั้งที่ 2 หรืออยากลองอ่านงานที่ผสมข้อเท็จจริงเข้ากับการเล่าแบบนวนิยาย ลองเปิด อาทิตย์อัสดง ดูสักครั้ง แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าตัวละครจะใช้ชีวิตอยู่ท่ามกลางช่วงเวลาที่ดวงอาทิตย์กำลังคล้อยต่ำลงนั้นอย่างไร