จ้อนกับแดง - ก.ศยามานนท์

จ้อนกับแดง เป็นวรรณกรรมเยาวชนไทยรุ่นเก่าที่เล่าเรื่องราวชีวิตวัยเด็กของพี่น้องสองคนอย่างอบอุ่นและเต็มไปด้วยรายละเอียดของชีวิตประจำวัน โดยมี จ้อน พี่ชายคนโตเป็นผู้เล่าเรื่องผ่านสรรพนาม "ผม" ขณะที่ แดง น้องชายเป็นเด็กหน้าตาน่ารัก สุขุม ใจดี และมีน้ำใจ ส่วนจ้อนเองเป็นเด็กที่แข็งแรง ซุกซน และช่างพูด ทั้งสองเติบโตในครอบครัวชั้นกลางที่มีฐานะดีในกรุงเทพฯ แถบสุขุมวิท ซึ่งในสมัยนั้นยังเรียกกันว่าบางกะปิ

จุดน่าสนใจของหนังสือเล่มนี้คือ ผู้เขียนสร้างตัวละครพี่น้องทั้งสองขึ้นจากลูกชายตัวเล็ก ๆ สองคนของเธอเอง ทำให้เรื่องราวที่ถ่ายทอดออกมามีความใกล้ชิดกับชีวิตจริงของเด็ก ๆ ก่อนจะถูกรวบรวมเป็นเล่ม เรื่องนี้เคยลงพิมพ์เป็นตอนในนิตยสารชาวกรุง โดยตอนแรกใช้ชื่อว่า "เหตุเพราะน้องแดง"

นอกจากจ้อนและแดงแล้ว ยังมีตัวละครอื่นที่ช่วยเติมสีสันให้เรื่องราว เช่น น้อยโหน่ง น้องสาวบุญธรรมที่หน้าตาน่ารักแต่แก่แดดและช่างเจรจา ซึ่งเดินหลงทางเข้ามาในบ้านจนแม่ขอมาร่วมบ้านขณะที่พ่อไปรับราชการต่างจังหวัด รวมถึงมะลิ สาวใช้แม่ครัวผู้ดูแลบ้านและหมาสามตัวชื่อ โจ จิม เจฟ

บรรยากาศในเรื่องเป็นครอบครัวที่อบอุ่น มีตัวละครประกอบเป็นชาวต่างชาติทั้งจีนและเยอรมัน มีรสนิยมออกทางตะวันตกเช่นการดื่มน้ำชาตอนบ่าย และมีฉากอาหารตะวันตกที่กลายเป็นไทย เช่น ข้าวผัดอเมริกันในฉากวันเกิด ขณะเดียวกันก็มีตอนเศร้าที่ผู้อ่านจดจำได้ เช่น ตอน "ตะเกียบเจ๊กชุน" ที่ว่าด้วยเรื่องเด็กกำพร้า และตอนอังเคิลกุสตาฟ

สิ่งหนึ่งที่ผู้เขียนตั้งใจถ่ายทอดคือการมองเด็กในแง่งดงาม ผ่านการสอนคุณธรรม ความดี และการพลัดพราก ด้วยมุมมองของเด็กเอง นับเป็นวรรณกรรมเยาวชนที่โด่งดังในยุคที่วรรณกรรมเยาวชนไทยยังมีจำนวนจำกัด หากใครอยากย้อนไปสัมผัสชีวิตวัยเด็กแบบไทย ๆ ที่เรียบง่ายและอบอุ่นเรื่องนี้ ก็น่าจะเพลิดเพลินไปกับเรื่องราวของจ้อนกับแดงได้ไม่น้อยเลย