ศิลปอยุธยา

หนังสือเล่มนี้พาผู้อ่านย้อนไปสู่การสำรวจโบราณสถานในอยุธยาระหว่างเดือนพฤศจิกายน 2509 ถึงมีนาคม 2510 โดย น. ณ ปากน้ำ หรือประยูร อุลุชาฎะ ผู้ใช้ทั้งความรอบรู้ด้านจิตรกรรมและความสนใจในประวัติศาสตร์ศิลปะเป็นเครื่องมือในการศึกษาซากอิฐปูนและงานศิลปกรรมที่หลงเหลืออยู่ เนื้อหาผสานระหว่างบันทึกการเดินทางที่เล่าถึงเส้นทางน้ำ คูคลอง และการเดินทางด้วยเรือระหว่างวัดต่าง ๆ เข้ากับข้อมูลทางวิชาการ ทั้งรูปแบบเจดีย์ ลวดลายใบเสมา งานปูนปั้น และจิตรกรรมฝาผนัง เพื่อทำความเข้าใจศิลปะที่ท่านเรียกว่าศิลปะแบบอโยธยา-สุพรรณภูมิ ซึ่งนักวิชาการจำนวนมากรู้จักในชื่อศิลปะอู่ทอง

เรื่องราวยังชวนติดตามข้อสันนิษฐานเรื่องสมเด็จพระรามาธิบดีที่ 1 หรือพระเจ้าอู่ทอง ว่าอาจมาจากเมืองโบราณใกล้ ๆ อยุธยา โดยพิจารณาจากหลักฐานด้านศิลปกรรม อย่างลวดลายใบเสมา งานปูนปั้น และรูปแบบศิลปกรรมของเจดีย์ อันนำไปสู่แนวคิดเรื่องเมืองอโยธยาศรีรามเทพนครในพุทธศตวรรษที่ 18–19 เนื้อหาจึงไม่ได้ให้เพียงภาพของโบราณสถาน แต่เชื่อมโยงร่องรอยศิลปะเข้ากับคำถามทางประวัติศาสตร์ที่ยังน่าสนใจมาจนถึงทุกวันนี้

หากคุณสนใจศิลปะไทย โบราณคดี และเรื่องเล่าการเดินทางสำรวจที่เต็มไปด้วยรายละเอียดของผู้คนและสายน้ำในอยุธยาเมื่อหลายสิบปีก่อน ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามการค้นพบของผู้เขียนไปพร้อมกัน