จดหมายจากคุก (พิมพ์ครั้งแรก)

จดหมายจากคุก เป็นงานบันทึกที่ถ่ายทอดประสบการณ์ของ อารมณ์ พงศ์พงัน นักโทษการเมืองหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาคม 2519 โดยก่อนหน้านั้นเขาได้รับเลือกเป็นรองประธานสหภาพแรงงานการประปานครหลวง และถูกจับกุมเมื่อวันที่ 15 ตุลาคม 2519 ด้วยข้อหาคอมมิวนิสต์ ก่อนจะถูกตั้งข้อหารวมเก้าข้อหาหนัก เช่น ร่วมกันฆ่าเจ้าพนักงาน และสะสมกำลังเป็นกบฏ

เนื้อหาหนังสือตัดสลับระหว่างเรื่องราวในคุกกับภาพของกระบวนการยุติธรรมในยุคเผด็จการ บันทึกได้สะท้อนการปราบปรามขบวนการแรงงานหลังเหตุการณ์ 6 ตุลาฯ ที่ผู้นำแรงงานถูกมองว่าเป็นคอมมิวนิสต์และทยอยถูกจับเข้าคุก เรื่อยไปจนถึงขั้นตอนทางคดีของคดี 6 ตุลา ตั้งแต่การขึ้นศาลทหารซึ่งผู้ถูกกล่าวหาไม่สามารถตั้งทนายเองได้ การโอนคดีไปสู่ศาลพลเรือน และพระราชบัญญัตินิรโทษกรรม 2521 ที่ทำให้ไม่มีใครต้องรับผิดชอบต่อการเสียชีวิตในเหตุการณ์นั้น ภายใต้กฎ 6 ตุลาคม 2519 ที่กำหนดให้คดีบางประเภทขึ้นศาลทหาร และมีการจับกุมประชาชนกว่า 3,000 คน

อีกด้านหนึ่ง บันทึกเล่าถึงวัยเยาว์ของผู้เขียนบนเกาะพะงัน จังหวัดสุราษฎร์ธานี ความยากจนที่ทำให้ไม่ได้เรียนต่อ และการทำงานเป็นคนงานในไร่มันสำปะหลังด้วยค่าแรงที่ถูกเอาเปรียบ ชีวิตในคุกยังถูกถ่ายทอดผ่านภาพของโรงเรียนพลตำรวจบางเขนที่ถูกบรรยายว่าเป็นเสมือนรัฐอิสระ ไร้การควบคุมจากราชทัณฑ์หรือตำรวจ ขึ้นอยู่กับความพึงพอใจของเจ้าหน้าที่ผู้คุม

สิ่งที่หนังสือทิ้งไว้คือคำถามเชิงจริยธรรมของผู้เขียนเรื่องการไม่หนีจากความอยุติธรรม และการรับผิดชอบต่อสังคมที่ความชั่วร้ายยังคงอยู่ ควบคู่ไปกับภาพปัญหาความยากจน ความเหลื่อมล้ำ และระบบศักดินาในสังคมไทย

ถ้าคุณสนใจเรื่องราวชีวิตคนหนึ่งคนที่ต้องเผชิญทั้งความอยุติธรรมและคำถามต่อตัวเองว่าเขาจะรับผิดชอบต่อสังคมอย่างไร ลองเปิด จดหมายจากคุก ดูนะคะ แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าผู้เขียนเลือกตอบคำถามนั้นด้วยวิธีไหน