อะไรทำให้ชีวิตคนเรามีความหมาย : The Power of Meaning

อะไรทำให้ชีวิตคนเรามีความหมาย : The Power of Meaning ชวนเราหยุดคิดว่าเป้าหมายสูงสุดของชีวิตคือความสุขจริงหรือเปล่า เพราะบางครั้งเราได้งานที่ดี มีบ้านที่อบอุ่น มีคนรักอยู่รอบตัว แต่ก็ยังรู้สึกว่ามีอะไรบางอย่างขาดหายไป หนังสือเล่มนี้จึงพาเราไปดูว่านอกจากความสุขแล้ว ยังมีอะไรที่เติมเต็มจิตใจได้ลึกกว่าและยั่งยืนกว่าอีกหรือไม่

เขียนโดยเอมิลี เอสฟาฮานี สมิธ อาจารย์สาขาจิตวิทยาเชิงบวกที่มหาวิทยาลัยเพนซิลเวเนีย สหรัฐอเมริกา มีฉบับภาษาไทยที่แปลโดยอรวรรณ คูหเจริญ นาวายุทธ ที่มาของเนื้อหาไม่ได้มาจากทฤษฎีเพียงอย่างเดียว ผู้เขียนพูดคุยกับผู้คนหลากหลายกลุ่ม แล้วสังเกตเห็นแก่นเรื่องที่วนกลับมาซ้ำ ๆ ในเรื่องเล่าเหล่านั้น จากนั้นจึงนำมาผสมกับแนวคิดของนักปรัชญาและนักจิตวิทยาหลายท่าน รวมถึงงานด้านปรัชญา วรรณกรรม ศาสนา และภาพยนตร์ ทำให้หนังสือมีทั้งเรื่องราวจากชีวิตจริงและงานวิจัยทางจิตวิทยาและสังคมศาสตร์ประกอบกันไป

หัวใจของหนังสืออยู่ที่แนวคิดว่ามนุษย์มีแรงขับในการแสวงหาความหมายของชีวิต ซึ่งไม่ได้ลดทอนลงเป็นเพียงการหาความสุขและหลีกเลี่ยงความทุกข์ ผู้เขียนเสนอว่าการใช้ชีวิตอย่างมีความหมายประกอบด้วยสี่องค์ประกอบ ได้แก่ ความผูกพัน (Belonging) ที่ทำให้เรารู้สึกเป็นส่วนหนึ่งของกันและกัน จุดมุ่งหมาย (Purpose) ที่ให้เราได้ตั้งใจทำบางสิ่งเพื่อใครสักคน การเล่าเรื่อง (Storytelling) ของชีวิตตัวเอง และการข้ามพ้นตัวตน (Transcendence) ที่ทำให้เรามองไปไกลกว่าตัวเอง นอกจากนี้ยังมีแนวคิดการเติบโตหลังผ่านเหตุการณ์เลวร้ายหรือบอบช้ำทางใจ (Post-Traumatic Growth) ซึ่งหนังสือใช้อธิบายว่าคนเราสามารถเติบโตขึ้นได้แม้จะผ่านความสูญเสียมาแล้ว

เนื้อหาถูกแบ่งเป็นหลายบท เริ่มจากการพูดถึงวิกฤติความหมาย แล้วไล่ไปยังเรื่องความผูกพัน จุดมุ่งหมาย การเล่าเรื่อง การข้ามพ้นตัวตน การเติบโต และปิดท้ายด้วยวัฒนธรรมแห่งความหมาย ผู้อ่านจะได้เห็นว่าความผูกพันในที่ทำงานหรือในชุมชนเล็ก ๆ ส่งผลต่อความรู้สึกมีคุณค่าของแต่ละคนได้อย่างไร และการรวมกลุ่มของผู้ที่เคยผ่านการสูญเสียเพื่อรับฟังและปลอบประโลมกัน ก็เป็นวิธีที่ช่วยให้หลายคนกลับมาเดินหน้าต่อได้ รวมถึงการเล่าเรื่องราวของตัวเองออกมาแทนการเก็บไว้คนเดียว ซึ่งเป็นอีกทางหนึ่งในการทำความเข้าใจประสบการณ์ในชีวิต

สิ่งที่น่าสนใจคือหนังสือไม่ได้บอกว่าชีวิตคืออะไร หรือความหมายของชีวิตคืออะไร เพราะแต่ละคนต้องเป็นผู้ตอบคำถามนี้ด้วยตัวเอง และคำตอบก็อาจแตกต่างกันไปตามประสบการณ์ของแต่ละคน ผู้เขียนเพียงชี้ให้เห็นว่าแหล่งของความหมายอยู่ใกล้ตัวกว่าที่คิด

หากคุณกำลังสงสัยว่าความหมายในชีวิตอาจซ่อนอยู่ตรงไหนบ้าง ลองติดตามเรื่องราวและแนวคิดที่ผู้เขียนค่อย ๆ คลี่ออกมาดูนะคะ บางทีคุณอาจพบมุมมองใหม่ ๆ ที่ทำให้คำถามเรื่องความสุขดูแตกต่างไปจากเดิม