หนังสือปกเดียวกันการเดินทางในจิตใจ บทตริตรองชีวิตและธรรมชาติ

การเดินทางในจิตใจ บทตริตรองชีวิตและธรรมชาติ โดย ธีรยุทธ บุญมี ชวนผู้อ่านออกเดินไปพร้อมกับข้อคิดที่ผูกชีวิตเข้ากับธรรมชาติ เปรียบการเดินทางของชีวิตกับการเดินบนภูเขา ที่ช่วงก่อนถึงจุดหมายผู้คนมักหวั่นไหว กลัวทางแยก วิตกกับความมืด และกลัวความผิดพลาด แต่คนที่คุ้นเคยกับเส้นทางกลับรู้ว่าความอ่อนแอเป็นพี่ชายคนโตของความหวาดกลัว โดยมีความล้มเหลวเป็นน้องคนสุดท้อง

ข้อเขียนในเล่มหยิบภาพจากธรรมชาติมาเป็นบทเรียนเงียบ ๆ ต้นไม้ที่ยืนสูงไม่จำเป็นต้องทำตัวให้สูงตาม เพราะภาระสำคัญคือการยืนต้านเม็ดฝนและลมแรง ความว่างเวิ้งว้างช่วยให้เข้าใจความคับแคบสับสนของชีวิต ขณะที่ความนิ่งสงบไร้ชีวิตกลับทำให้เห็นความผันแปรอันไร้จุดหมายของมนุษย์ และความคิดของคนเราย่อมไม่สอดคล้องเป็นจังหวะเดียวกับธรรมชาตินานนัก เมื่อได้พักอยู่กับธรรมชาติเป็นเวลานาน เรามักอดไม่ได้ที่จะเอาความปรารถนาของตัวเองไปใส่ให้กับธรรมชาติ

ผู้เขียนยังตั้งข้อสังเกตว่าสิ่งที่มนุษย์ต้องการอย่างแท้จริงอาจเป็นความเงียบ ความนิ่ง และความอบอุ่นในใจ เพราะบนภูเขา หมอกที่นิ่งสงบไม่ไหวติงมักมีเพียงชั่วครู่ แล้วลมก็อาจพัดแรงหรือฝนก็ตก ปราชญ์ตะวันออกจึงย้ำเสมอว่าเมื่อมีความนิ่งย่อมมีความเคลื่อนไหวตามมา เมื่อมีทุกข์มีสุขก็ย่อมตามมาด้วยความเปลี่ยนแปร เป็นกฎเกณฑ์ทั่วไปของชีวิต

อีกด้านหนึ่ง เล่มนี้เปรียบเทียบ manière การให้ความหมายของวัฒนธรรมไทยกับตะวันตก วัฒนธรรมไทยให้ความสำคัญกับจิตใจ ใช้คำว่า "เข้าใจ" แทนความตระหนักรู้ มีคำว่า "ประทับใจ" และ "วัดกันด้วยใจ" จนอาจกล่าวได้ว่าพฤติกรรมทั้งปวงของคนไทยถ้าทำไปด้วยใจบริสุทธิ์ก็ถือเป็นสิ่งดีงาม ส่วนวัฒนธรรมตะวันตกโน้มเอียงไปทางการมองและแสงสว่าง ใช้คำว่า "I see" แทนความเข้าใจ และใช้ vision กับ insight แทนการหยั่งรู้และการมองการณ์ไกล ขณะที่คำว่า understanding ของคนเยอรมันต่างออกไป เป็น verstehen ซึ่งมีรากศัพท์มาจากการตั้งใจฟัง

ท่ามกลางข้อคิดเหล่านี้ ผู้เขียนยังอดตั้งคำถามกับตัวเองไม่ได้ว่า การเข้าถึงความจริงสูงสุด ไม่ว่าจะมีพื้นฐานมาจากจิตใจอันละเอียดอ่อน สายตาที่แจ่มชัด หรือสุนทรีย์อันสูงส่งในการเข้าถึงดนตรีและกาพย์กลอน จะมีความหมายอะไรหรือ ถ้ามันไม่ผูกพันกับชีวิต

ภาพของฝนยังพาผู้อ่านย้อนกลับไปหาความหลัง ฝนผลักไสให้ฝังตัวเข้าไปในอดีต และมักทำให้เสียใจกับความผิดพลาดของวันวาน จนชวนสงสัยว่าทำไมมนุษย์จึงมักหวนกลับไปหาความเศร้าสร้อยเมื่อเวลาฝนตก อาจเป็นเพราะทั้งแผ่นฟ้าได้เปลี่ยนเป็นสีเทาหม่น

ถ้าคุณกำลังมองหาหนังสือที่ชวนหยุดคิดเรื่องชีวิตและธรรมชาติแบบค่อยเป็นค่อยไป ลองเปิดเล่มนี้แล้วปล่อยให้ข้อคิดบางบทพาไปทบทวนเส้นทางของตัวเองดูนะคะ