หนังสือปกเดียวกันคนแปลกหน้านานาชาติของกรุงสยาม

คนแปลกหน้านานาชาติของกรุงสยาม ชวนเรามองย้อนไปยังยุคที่ชนชั้นนำสยามต้องเผชิญหน้ากับชาวตะวันตกผู้มาเยือนอย่างท้าทาย หนังสือเล่มนี้หยิบเอาคำว่า “ตะวันตก” มาคลี่ให้เห็นว่าจริง ๆ แล้วมันเต็มไปด้วยผู้คนหลากหลายเชื้อชาติที่ถูกจัดวางให้อยู่ท่ามกลางชนชาติอื่น ๆ มิได้ลอยสูงส่งหรือเปี่ยมด้วยอำนาจวิเศษเหนือกว่าชาติใดโดยสิ้นเชิง

พื้นฐานสำคัญของงานชิ้นนี้อยู่ที่โคลงต่างภาษาและภาพคนต่างภาษาที่วัดโพธิ์ ซึ่งถือเป็นงานเขียนเชิงชาติพันธุ์วรรณาชิ้นแรกของสยาม ผู้เขียนพาเราสำรวจศาลารายที่ surround กำแพงวัดโพธิ์ ไปพร้อมกับอ่านภาพและบทโคลงที่บันทึกผู้คนต่างภาษาผ่านสายตาของคนสยามในยุคนั้น เรื่องราวไม่ได้จำกัดอยู่แค่กลุ่มคนในวัด หากยังเชื่อมโยงกับเรื่องนางนพมาศหรือตำรับท้าวศรีจุฬาลักษณ์ และชาติพันธุ์วรรณาในจารึกวัดพระเชตุพนฯ ด้วย

การอ่านครั้งนี้ยังพาเราไปสู่บริบทของบูรพาคดีศึกษาและการเขียนแบบตะวันตก รวมถึงแนวคิดเรื่อง “ศิวิไลยเซตแลแอนไล้ตแรตนาแฉน” หรือ Civilized and Enlightened Nation ที่ช่วยให้เห็นว่าคนสยามนิยามตัวเองและคนอื่นอย่างไรในความสัมพันธ์กับต่างชาติ เนื้อหาครอบคลุมหัวข้อชาวต่างประเทศ ความสัมพันธ์ระหว่างประเทศ และประวัติศาสตร์ไทยสมัยรัตนโกสินทร์ช่วงต้น อันเป็นห้วงเวลาที่การพบปะกับนานาชาตินำมาซึ่งทั้งความระแวงและความอยากรู้อยากเห็น

ถ้าคุณสนใจว่าคนสยามในอดีตเคยมองผู้มาใหม่ต่างภาษาด้วยสายตาแบบไหน และภาพของ “ตะวันตก” ในสายตาพวกเขาถูกถักทอขึ้นมาอย่างไร ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามการเผชิญหน้าครั้งนั้นไปด้วยกัน