บุหงารำไป - สิรินธร

“บุหงารำไป” เล่มนี้เป็นพระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี จัดทำขึ้นเป็นหนังสือประกอบนิทรรศการเรื่องศิลปะอินโดนีเซีย ซึ่งจัดแสดง ณ พระที่นั่งอิศราวินิจฉัย พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ กรุงเทพฯ ระหว่างวันที่ 1 เมษายน – 31 พฤษภาคม 2528 โดยกรมศิลปากรจัดขึ้นเนื่องในวโรกาสวันคล้ายวันพระราชสมภพครบ 30 พระชันษา

เนื้อหาของเล่มนี้สืบเนื่องมาจากพระราชนิพนธ์ชุดเสด็จฯ เยือนต่างประเทศ เรื่อง “ชมช่อมาลตี” ซึ่งทรงบันทึกการเสด็จฯ เยือนสาธารณรัฐอินโดนีเซียในปี 2527 จากนั้นจึงได้ทรงรวบรวมสิ่งละอันพันละน้อยเกี่ยวกับศิลปะอินโดนีเซียไว้ใน “บุหงารำไป” อีกเล่มหนึ่ง ภายในเล่มประกอบด้วยเนื้อความและภาพเกี่ยวกับศิลปวัฒนธรรมอินโดนีเซีย รวมทั้งพระฉายาลักษณ์และของที่ระลึกที่มีผู้ทูลเกล้าฯ ถวาย

ตัวอย่างเนื้อหาที่น่าสนใจ เช่น ตอน “ดนตรีอินโดนีเซีย” ที่กล่าวถึงกาเมลัน (Gamelan) ปี่พาทย์ชวา พร้อมทั้งเปรียบเทียบกับปี่พาทย์ไทยและระบบเสียง 5 เสียง ซึ่งช่วยให้ผู้อ่านเห็นความเชื่อมโยงทางดนตรีระหว่างสองวัฒนธรรมได้ชัดเจนขึ้น

หัวเรื่องที่หอสมุดต่างๆ จัดหมวดไว้สะท้อนขอบเขตของเนื้อหาได้ดี ทั้งศิลปกรรมและศิลปกรรมอินโดนีเซีย อินโดนีเซียในด้านความเป็นอยู่และประเพณี ของที่ระลึกอินโดนีเซีย ภูมิประเทศและการท่องเที่ยว ตลอดจนพระราชกรณียกิจ จะเห็นได้ว่าเล่มนี้ไม่ได้จำกัดอยู่แค่การเล่าเรื่องการเดินทาง หากแต่พาผู้อ่านไปรู้จักศิลปะและวิถีชีวิตของอินโดนีเซียผ่านสายพระเนตรของผู้ทรงบันทึก

ชื่อ “บุหงารำไป” เองก็มีความหมายน่ารักว่า ดอกไม้หลายชนิดผสมกัน คำนี้ยังปรากฏในสาส์นสมเด็จ (ลายพระหัตถ์ 8 กรกฎาคม และ 12 สิงหาคม 2484) และในบทละครเรื่องอิเหนา ด้วยเหตุนี้ตัวชื่อเรื่องจึงเหมือนช่อดอกไม้ที่รวบรวมเรื่องราวเล็กๆ น้อยๆ หลากสีสันไว้ด้วยกัน

หากคุณสนใจศิลปวัฒนธรรมของประเทศเพื่อนบ้าน หรือชื่นชอบการอ่านบันทึกการเดินทางที่แฝงเกร็ดความรู้รอบตัว เล่มนี้น่าจะพาให้คุณค่อยๆ เดินชมอินโดนีเซียไปพร้อมกับผู้ทรงบันทึกได้อย่างเพลิดเพลินทีละหน้าเลยทีเดียว