ขโมยความคิดญี่ปุ่น Steal Japan's Idea

ขโมยความคิดญี่ปุ่น Steal Japan’s Idea ชวนเรามองเข้าไปใน “ความคิด” แบบญี่ปุ่นที่ผู้เขียนอย่างคิม ควัง ฮี หยิบมาเล่าให้เห็นว่าไอเดียดี ๆ หลายอย่างของแดนอาทิตย์อุทัยไม่ได้เกิดขึ้นลอย ๆ แต่มาจากวิธีคิดที่เลือกใช้อย่างตั้งใจ หนังสือเล่มนี้จึงพาไปสำรวจเบื้องหลังความสำเร็จและบทเรียนจากกรณีศึกษาที่น่าสนใจหลากหลาย ทั้งเรื่องของวงการบันเทิง ธุรกิจบริการ และประวัติศาสตร์

เรื่องหนึ่งที่ยกมาเล่าคือวิธีพลิกฟื้นวงการเพลงของวง AKB48 ที่ยอดขายแผ่นซีดีซบเซาเมื่อคนหันไปฟังเพลงแบบดิจิทัล แนวคิด “ไอดอลที่เข้าถึงได้” ทำให้การซื้อซีดีไม่ได้มีค่าแค่การได้ฟังเพลง แต่ยังได้สิทธิ์จับมือกับไอดอลที่ชื่นชอบผ่านบัตรจับมือ แฟน ๆ จึงยอมซื้อหลายแผ่นแทนที่จะซื้อเพียงแผ่นเดียว และแผ่นที่ซื้อยังใช้เป็นคะแนนเสียงโหวตว่าไอดอลคนไหนจะได้อยู่ต่อในวง โมเดลนี้สร้างความคึกคักให้วงการเพลงญี่ปุ่น และต่อมาได้แพร่ขยายมาเป็น BNK48 ในบ้านเรา

อีกแนวคิดที่ดูเรียบง่ายแต่ทำจริงได้ยากคือการไม่เน้นผลระยะสั้น แต่ให้ความสำคัญกับผลระยะยาว อย่างกรณีของบริษัทแท็กซี่ชูโอที่ตัดสินใจปฏิเสธรายได้ก้อนโตจากการให้บริการเหมารถแก่นักข่าวต่างชาติในช่วงโอลิมปิกฤดูหนาวปี 1988 แม้จะได้ราคาสูงกว่าปกติหลายเท่า เพราะคำนึงว่าหากรถทุกคันแห่ไปรับงานช่วงสั้น ๆ คนเฒ่าคนแก่หรือชาวเมืองที่ต้องเดินทางไปโรงพยาบาลหรือไปรับลูกจะไม่มีรถใช้ แม้ผลประกอบการปีนั้นจะตกอันดับ แต่พอปีถัดมาผลที่ได้กลับชัดเจนขึ้น เมื่อลูกค้าประจำหันมาใช้บริการของบริษัทมากขึ้นจากความประทับใจ

และยังมีอีกกรณีที่น่าคิด คือเครื่องบิน Zero ในช่วงสงครามโลกครั้งที่ 2 ที่เคยเป็นเครื่องบินที่ดีที่สุดในโลก แต่ญี่ปุ่นกลับติดกับดักความสำเร็จของตัวเอง เพราะเชื่อว่าสร้างสิ่งที่ “เป็นไปไม่ได้” ให้เป็นไปได้แล้วก็คงทำให้ดีกว่านี้ไม่ได้อีก จึงหยุดพัฒนา ขณะที่คู่แข่งอย่างอเมริกาค่อย ๆ ไล่ตามจนแซงหน้าไปได้ในที่สุด

เล่มนี้ยังมีอีกหลายเรื่องที่ชวนให้เห็นว่าไอเดียดี ๆ แบบญี่ปุ่นนั้นนำมาปรับใช้กับวิธีคิดแบบไทย ๆ ได้ไม่ยาก หากคุณเป็นคนที่สนใจเบื้องหลังความคิดสร้างสรรค์ การตลาด และการตัดสินใจทางธุรกิจ ลองเปิดหนังสือเล่มนี้แล้วค่อย ๆ ติดตามว่าแต่ละกรณีศึกษาเลือกคิดและเลือกทำอย่างไร น่าจะเป็นมุมมองที่ชวนให้หยุดคิดต่อได้อีกหลายแง่เลยครับ