พระภรรยาเจ้าและสมเด็จเจ้าฟ้า ในรัชกาลที่ 5

หนังสือเล่มนี้พาเราย้อนกลับไปทำความรู้จักชีวิตของผู้คนในราชสำนักสมัยรัชกาลที่ 5 ผ่านพระราชประวัติของพระภรรยาเจ้าทั้ง 9 พระองค์ และพระราชโอรส–พระราชธิดาชั้นสมเด็จเจ้าฟ้าอีก 27 พระองค์ ที่ถือกำเนิดในรัชกาลของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว

เนื้อหาของเล่มเรียงเหตุการณ์ตามลำดับปีในรัชกาล เริ่มตั้งแต่ พ.ศ. 2415 ปีที่ทรงมีพระภรรยาเจ้าพระองค์แรกไปจนถึงปลายรัชกาล พ.ศ. 2453 ผู้อ่านจะได้เห็นช่วงเวลาสำคัญของราชสำนักหลายเหตุการณ์เรียงต่อกัน ไม่ว่าจะเป็นเหตุการณ์เรือพระที่นั่งล่มซึ่งนำไปสู่การทิวงคตของสมเด็จพระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ หรือที่รู้จักกันในนามสมเด็จพระนางเรือล่ม การสถาปนาสมเด็จพระนางเจ้าสว่างวัฒนา ผู้ซึ่งต่อมาเป็นสมเด็จย่าในรัชกาลที่ 9 ขึ้นเป็นพระอัครมเหสี การสถาปนาสมเด็จเจ้าฟ้ามหาวชิรุณหิศ เป็นสยามมกุฎราชกุมารพระองค์แรกของไทย แล้วก็มีการสวรรคตของพระองค์ตามมา ตามด้วยการสถาปนาสมเด็จเจ้ามหาวชิราวุธ ผู้ซึ่งต่อมาคือรัชกาลที่ 6 ขึ้นเป็นสยามมกุฎราชกุมารพระองค์ที่สอง

อีกทั้งยังมีการสถาปนาสมเด็จพระนางเจ้าเสาวภาผ่องศรี พระบรมราชชนนีในรัชกาลที่ 6 และรัชกาลที่ 7 ขึ้นเป็นสมเด็จพระบรมราชินีนาถพระองค์แรกของไทย รวมถึงการสถาปนาเจ้าดารารัศมี เจ้าหญิงเมืองประเทศราช ขึ้นเป็นพระราชชายาและดำรงพระอิสสริยยศเจ้านายแห่งราชวงศ์จักรี เหตุการณ์เหล่านี้ล้วนเชื่อมโยงกับพระราชอิสริยยศและตำแหน่งสำคัญในราชสำนัก ทั้งตำแหน่งอัครมเหสี สยามมกุฎราชกุมาร และพระราชชายา

ท้ายเล่มยังมีภาคผนวกคำอธิบายเรื่องที่เกี่ยวข้อง พร้อมบรรณานุกรมภาพและดัชนีค้นคำ ไว้คอยช่วยเหลือผู้อ่านที่อยากค้นคว้าต่อในรายละเอียด

ถ้าใครสนใจเรื่องราวของราชวงศ์จักรีและชีวิตผู้คนในราชสำนักสยามสมัยรัชกาลที่ 5 ลองเปิดเล่มนี้ดูแล้วค่อย ๆ ติดตามลำดับเหตุการณ์ไปทีละปี เพื่อทำความรู้จักตัวตนและบทบาทของบุคคลเหล่านี้ในบริบทของบ้านเมืองยุคนั้น