สถาปัตยกรรมแบบไทยเดิม

สถาปัตยกรรมแบบไทยเดิม โดย โชติ กัลยาณมิตร เป็นหนังสือที่พาผู้อ่านย้อนกลับไปทำความรู้จักรากฐานของงานช่างไทยในแบบที่ไม่ได้มองเพียงรูปทรงหรือลวดลาย แต่เริ่มจากการทำความเข้าใจแนวคิดที่รองรับงานสร้างสรรค์เหล่านั้นไว้ก่อน เนื้อหาจึงเปิดด้วยการกล่าวถึงพื้นฐานทางปรัชญาของสถาปัตยกรรมไทย ซึ่งเป็นกรอบความคิดที่ทำให้สิ่งปลูกสร้างแบบไทยเดิมมีที่มาและความหมายของตัวเอง ก่อนจะพาไปสู่การศึกษาองค์ประกอบสำคัญในสองกลุ่มหลัก ได้แก่ วัดในประเทศไทย และเรือนไทย

การที่ผู้เขียนเลือกวางเรื่องวัดไว้ในเล่มเดียวกับเรือนไทย สะท้อนให้เห็นขอบเขตของสิ่งที่หนังสือให้ความสนใจ นั่นคือสถาปัตยกรรมที่ผูกกับวิถีชีวิตของคนไทยทั้งในมิติของศาสนาและในมิติของการอยู่อาศัย ผู้อ่านที่สนใจงานช่างจะได้สำรวจว่าวัดในฐานะพื้นที่ของพุทธศาสนาได้รับการออกแบบและจัดวางองค์ประกอบอย่างไร ขณะเดียวกันเรือนไทยก็ถูกนำมาเป็นอีกตัวอย่างของสถาปัตยกรรมที่ตอบโจทย์การใช้ชีวิตของผู้คนในสังคมไทย

ตัวเล่มจัดพิมพ์ครั้งที่ 2 เมื่อปี พ.ศ. 2539 โดยจัดทำขึ้นเนื่องในวโรกาสครองสิริราชสมบัติครบ 50 ปี และอยู่ในชุดหนังสือสถาปัตยกรรมชุดอาษากาญจนาภิเษก หัวเรื่องของหนังสือระบุถึงสถาปัตยกรรมไทย เรือนไทย และสถาปัตยกรรมพุทธศาสนาในไทยอย่างชัดเจน ดังนั้นเนื้อหาจึงครอบคลุมทั้งงานสถาปัตยกรรมไทยโดยรวมและงานที่เกี่ยวข้องกับศาสนสถาน

หนังสือเล่มนี้เหมาะกับคนที่อยากเข้าใจว่าสถาปัตยกรรมแบบไทยเดิมคิดและทำงานอยู่บนพื้นฐานอะไร มากกว่าจะเป็นคู่มือดูลายหรือรูปทรงเพียงอย่างเดียว ถ้าใครกำลังมองหาหนังสือที่ชวนตั้งคำถามว่าทำไมงานช่างไทยจึงเป็นเช่นนั้น และอยากค่อย ๆ ทำความรู้จักทั้งวัดและเรือนไทยไปพร้อมกับแนวคิดเบื้องหลัง ลองเปิด สถาปัตยกรรมแบบไทยเดิม เล่มนี้ดู แล้วให้ผู้เขียนพาไปสำรวจว่าองค์ประกอบทั้งหลายเหล่านี้เชื่อมโยงกันเป็นภาพของสถาปัตยกรรมไทยได้อย่างไร